GOUDA – Begin september gaf de gemeentelijke site van de gemeente Gouda aan dat er tot en met 2027 700 Populieren ‘vervangen’ zouden gaan worden, wat gemeld werd via het gemeentelijke artikel ‘Vervanging onveilige Populieren’. Volgens de gemeente was uit onderzoek gebleken dat de Populieren in slechte staat zouden verkeren, waardoor ze gevaarlijk zijn voor de mensen, die er onderdoor lopen, fietsen of rijden. Enkele weken geleden kwam de gemeente met het bericht dat ze dit najaar verder zou gaan met het vervangen van onveilige Populieren.
Vervangen onveilige Populieren
Volgens de gemeente Gouda gaat ze in het najaar – bericht van 16 oktober – verder met het vervangen van onveilige Populieren, waarbij op sommige locaties de kap van de boom reeds is begonnen. Aangezien het verdwijnen van grote bomen in de stad bij de bewoners en bezoekers vragen en zorgen oproept, heeft de gemeente middels een video uitgelegd waarom de kap nodig is en welke bomen ervoor terugkomen.
Het groene beeld van Gouda wordt op veel locaties bepaald door de beeldbepalende Populieren. Het zijn grote, opvallende bomen die vaak al jaren in een buurt staan. Doordat er nu gekapt wordt, verandert het vertrouwde uitzicht met beeldbepalende bomen en maakt de locaties tijdelijk een stuk kaler. De gemeente begrijpt dat dit ook weerstand oproept, maar ze is van mening dat de bomen vervangen moeten worden, daar ze een risico vormen voor mensen die erlangs lopen, fietsen of rijden.
Nieuwe bomen
Volgens de gemeente Gouda is uit onderzoek gebleken dat ruim 700 Populieren in slechte staat verkeren. Het gemeentelijke artikel meldt dat Populieren zacht hout hebben en als ze ouder worden, kunnen de takken kwetsbaarder worden. Bij de zwaardere takken kan het voorkomen dat ze daardoor onverwacht afbreken, zelfs als er nauwelijks wind te bekennen is. Tevens geeft de gemeente aan dat snoeien bij deze bomen niet voldoende is om het risico weg te nemen. Daarom is het besluit genomen om ze te kappen, waarbij de bomen die er het slechtst aan toe waren, als eerste zijn verwijderd.
Voor de gekapte Populieren gaat de gemeente nieuwe bomen planten, wat op verschillende locaties reeds is gebeurd. Het nadeel is dat het een tijd duurt voordat de jonge bomen weer hetzelfde groene beeld geven als de grote Populieren, volgens de gemeente. Normaal duurt het zo’n 10 tot 20 jaar voordat de boomkroonbedekking weer hetzelfde is zoals het was vóór het kappen. De gemeente heeft gekozen voor bomen die beter bij de locaties passen, zoals langs fiets- of wandelpaden.
Locaties voor nieuwe bomen
Op locaties waar opnieuw Populieren kunnen staan, wordt gekozen voor een Populier met minder doorhangende takken. Tevens meldt de gemeente Gouda dat de nieuwe bomen zo milieuvriendelijk mogelijk zijn gekweekt. Een nieuwe boom kan niet altijd op precies dezelfde plaats terugkomen omdat er kabels en leidingen op die plaats in de grond liggen. In zo’n geval wordt er naar een geschikte plaats in Gouda gezocht.
De gemeente kiest voor bomen die het goed doen in Gouda en gezond oud en groot kunnen worden. Daarnaast worden verschillende soorten bomen bij elkaar in de buurt geplant, zodat de bomen minder snel ziek worden. Een groot aantal Populieren wordt in het najaar van 2026 en het voorjaar van 2027 vervangen, waarna later de laatste groep aan de beurt is. De gemeente verwacht dat begin 2028 alle aangewezen Populieren zijn ‘vervangen’.
De gemeente heeft op de site een kaart – (semi) digitaal – geplaatst, zodat men kan bepalen welke bomen gekapt gaan worden. Hierbij zijn wel een aantal vraagtekens te zetten, onder meer dat het project de naam ‘Kap en herplant populieren 2024-2027’ heeft, terwijl op de kaart te zien is, dat bijvoorbeeld bij de Ridder van Catsweg Zilverlindes en Valse Christusdoorn zijn gekapt en tevens dat op andere locaties Populieren blijven staan.
De Populier
Belangrijk is te weten wat de reden – uit het onderzoek – is geweest dat ruim 700 Populieren vervangen gaan worden. Op de digitale kaart is geen reden, geen gezondheidsstatus en geen plantjaar aangegeven. Volgens onder meer de Vlinderstichting gaat een Populier als boom – dus geen los houten voorwerp gemaakt van Populierenhout – gemiddeld zo’n 60 tot 100 jaar mee, al kunnen gezonde exemplaren onder optimale omstandigheden wel 150 tot 200 jaar oud worden.
Daarentegen gaat onbewerkt Populierenhout – bijvoorbeeld als bouwmateriaal – maar enkele jaren mee, zeker omdat het van nature niet erg duurzaam is en helemaal als het buiten staat zonder behandeling. Volgens de bronnen zijn Populieren echte snelgroeiers en door het snelle groeitempo ontstaat er vaak voor dat het hout relatief zacht en vezelig is, waardoor de boom sneller kan verouderen vergeleken met de hardere boomsoorten, zoals de Eik.
Vaak worden de Populieren na 50 tot 60 jaar kritiek langs wegen, parkeerplaatsen en in woonwijken. Het risico op takbreuk en intern rot – vaak voorkomend bij de veel geplante Canadese Populier – neemt na die jaren sterk toe, waardoor gemeenten uit veiligheidsoverwegingen vaak overgaan tot het ‘vervangen’ van de bomen. Zonder menselijke ingrepen en op een stabiele, lichte standplaats kan bijvoorbeeld de Zwarte Populier of de Amerikaanse Populier met gemak een leeftijd van 100 tot 200 jaar bereiken.
(Bronnen: Gemeente Gouda, Goudse Post, Khamakar News Agency)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 01.11.2026
