Meierijstad (© Meierijstad)

MEIERIJSTAD – Op de gemeentelijke site van de gemeente Meierijstad valt te lezen dat de gemeente zo’n 130.000 bomen in beheer heeft. Tevens is het college van Meierijstad van mening dat er kansen zijn om op een nog betere manier met huidige én toekomstige bomen om te gaan. Om dit te kunnen realiseren gaat het college de vraag aan de gemeenteraad voorleggen om de herijking van het ‘Bomenbeleid 2020 – 2030’ vast te stellen in de raadsvergadering van 17 december.  

Bomenbeleid 2020 – 2030 
Volgens het college zijn de uitgangspunten in het beleid – wat voorligt in de raadsvergadering – nog steeds dat de juiste boom op de juiste plaats komt, met ruimte voor duurzame groei en behoud van kwaliteit en ingericht in overleg met de inwoners. Wat nieuw is waar het college op inzet, is de introductie van Toekomstbomen, naast een ontwikkeld hulpmiddel om objectiever te beoordelen of op een locatie sprake is van ‘disproportionele overlast van bomen’.  Niet aangegeven is of dat de bomen ook last hebben van inwoners. 

In de gemeente wordt gewerkt met de Groene Kaart van Meierijstad, die de basis vormt van de bescherming van bomen en houtopstanden. In eerdere gegevens over deze kaart werd aangegeven dat op de Groene Kaart alle bomen en andere houtopstanden zijn opgenomen waarvoor een omgevingsvergunning aangevraagd moet worden bij kap, aantasting of rooien. Daarbij is de kaart op 8 augustus 2021 in werking getreden en in de Bomenverordening 2023 van Meierijstad zijn de betreffende regels en uitzonderingen opgenomen.  

Opvallend hierbij is dat in de kaart wel de bomen van de openbare ruimte zijn ingetekend, maar het lijkt erop dat voor die bomen geen kapvergunning nodig is. Aan de kaart – volgens het bericht van oktober 2026 – wordt de nieuwe categorie van Toekomstbomen toegevoegd. Toekomstbomen zijn nieuw te planten bomen die minimaal 80 jaar oud moeten worden, waarbij de intentie is dat ze uitgroeien tot waardevolle of monumentale bomen. Daarnaast krijgen deze bomen bij aanvang al de beschermde status van ‘Toekomstboom’, waarbij tevens extra geïnvesteerd wordt in de groeiplaats van deze bomen.   

Instrument voor meten van overlast 
De gemeente is van mening dat zolang bomen in de openbare ruimte gezond en veilig zijn, deze bomen niet gekapt worden. Hierbij geeft het college aan dat bomen gepaard gaan met lusten én lasten, waarbij men moet denken aan CO2-vermindering, schuil- en broedplaats voor vogels, koelte bij extreme hitte, het opnemen van water en vasthouden en groen aanzien van de omgeving. 

Maar de lasten zijn ook bekend volgens de gemeente, zoals bladval, plak, schaduwwerking en worteldruk. Het standpunt van het college is dat er altijd serieus gekeken wordt naar overlastsituaties en gekeken wordt of de overlast oplosbaar is of te beperken, in beginsel met behoud van de boom. Het uitgangspunt is dat het kappen van de boom wordt overwogen als de overlast disproportioneel groot is.

Hierbij was – volgens de gemeente – nog geen goed instrument beschikbaar, waarin een zorgvuldige afweging tussen de ervaren overlast en de ecologische, ruimtelijke en maatschappelijke waarden gemaakt kon worden. Er is nu een nieuw beoordelingssysteem waarin vaste beoordelingscriteria zijn opgenomen in de boomwaarden en boomoverlast. De gemeente Meierijstad wil dit systeem gebruiken in alle voorkomende overlastsituaties, zodat er sprake is van een eenduidige en transparante werkwijze. Tijdens de raadsvergadering wordt op 17 december de ‘Herijking 2026 van het Bomenbeleid 2020 – 2030’ besproken, waarbij een bijlage zit ‘Beoordelingsformulier Beoordelingstabel disproportionele overlast’. 

In dit formulier wordt de waarde van een boom afgezet tegen de overlast op het moment dat er sprake is van ‘overlast die disproportioneel groot’ is. De aspecten die meegenomen worden van de boom zijn onder meer kroondiameter; leeftijd; getroffen groeivoorzieningen; boomwaarderingscijfer; opgetelde waarde van de boom voor cultuurhistorie, dendrologie, natuur, landschap, milieu / biodiversiteit, klimaat, stads- en dorpsschoon, erfgoed, welstand; invloedssfeer van de boom op de omgeving; invloed van verwijdering boom op kwaliteit buitenruimte; beleidsstatus van de boom.

Ook voor de categorie ‘overlast’ is zo’n lijst opgesteld, met onder meer de mate van overlast – zoals economische schade eigendommen, schaduw, blad, bloesem, vrucht, plak, wortelopdruk -; de schaal van de overlast – met dezelfde items -; de periode van overlast – schaduw, blad, bloesem, vrucht, plak -; afstand tot de plaats waar overlast wordt ervaren; verhouding overlast in verhouding tot omvang tuin / woning; inzicht in de te verwachten overlast voor bouw / aankoop; overlast wegnemen bij behoud van de boom, investeringen voor wegnemen of verminderen overlast; steun bij buren voor behoud of verwijderen van de boom; duurzame van de fysieke situatie van de boom. 

Bomenkaart of Groene Kaart
Jammer is dat de gezondheidsstatus van de boom en het effect van de 3 – 30 – 300-regel en EU Natuurherstelverordening niet meegenomen zijn als effect bij de boom. In een eerdere editie zijn de criteria opgesteld voor de Groene Kaart, waarmee een boom, groenstructuur of houtopstand op de kaart geplaatst kan worden. Voor bomen en groenstructuren zijn de criteria genoemd, die afkomstig waren uit bijlage 1 van het Bomenbeleid Meierijstad 2020. Men spreekt over monumentale en waardevolle houtopstanden.   

In de literatuur wordt er een verschil gemaakt tussen een boom – dat een individueel gewas is met één of meer stammen – en een houtopstand – wat een verzamelbegrip is voor een zelfstandige eenheid van meerdere bomen, struiken, hakhout of griend. In de Groene Kaart wordt steeds gesproken over houtopstand. Daarentegen wordt in ‘Bomenbeleid gemeente Meierijstad 2020 – 2030’ – ‘Herijking 2026’  gesproken over bomen. 

Gelukkig is dat in de samenvatting van dit document sprake is over de EU Natuurherstelverordening, die vraagt om het behouden en versterken van groen en boomkroonbedekking en het verbeteren van biodiversiteit. Helaas is de volgende zin iets meer dan een feit van jammer, als de gemeente zegt: ’Meierijstad volgt deze ontwikkelingen en vertaalt nieuwe verplichtingen waar nodig naar het gemeentelijk beleid’.

(Bronnen: Gemeente Meierijstad, Gemeenteraad Meierijstad, Dtv Nieuws, Omroep Brabant) 

Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek 

© Khamakar News Agency / 21.11.2026 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geverifieerd door MonsterInsights