Sparrenhof_1 (© gem Tilburg)

TILBURG – Vanaf half november is de gemeente Tilburg aan de slag gegaan met het bos en de historische lanen op Landgoed Sparrenhof. Volgens de gemeentelijke site van Tilburg is een deel van de bomen ziek of afgestorven en moet daarom vervangen worden. De gemeente wil met het verwijderen van deze bomen en het planten van nieuwe bomen werken aan het herstel van het landgoed, zodat het Sparrenhof een groene, veilige en mooie locatie blijft voor de komende generaties.   

Acuut gevaar door 19 bomen
In april van dit jaar werd gemeld dat de gemeente Tilburg pas eigenaar was geworden van Landgoed Sparrenhof – overigens dat er geen of nauwelijks informatie op de gemeentelijke site te vinden was over deze eigendom transactie. Vanaf het moment dat de gemeente eigenaar werd van het landgoed, is een eerste inventarisatie van de bomen uitgevoerd en uit het onderzoek kwam dat er 19 bomen waren die een acuut gevaar op zouden leveren.  

Het acute gevaar was voor de bezoekers van Sparrenhof, waardoor de 19 bomen moesten verdwijnen. Niet gemeld was wat het acute probleem was, geen gegevens over de dode bomen, los van het feit dat er helemaal geen gegevens van de bomen te vinden waren. Daarnaast wist de gemeente in april te melden dat men bezig was met de voorbereidingen van grootschalig onderhoud op het landgoed, waarbij de herplant van bomen in het bredere beheerplan van het landgoed hoorde. 

Historische karakter
Volgens de gemeentelijke site hebben de bomen op Landgoed Sparrenhof – mededeling van 9 november – in de afgelopen jaren veel te verduren gehad, mede door de droge zomers van 2018 en 2019 en de grote hoeveelheid regen in 2023 en 2024 die de sporen hebben achtergelaten. Vooral door de natte periode zijn veel bomen achteruitgegaan of afgestorven. Volgens de gemeente moeten ongeveer 450 bomen langs de lanen vervangen worden.   

Vooral deze laatste – de lanen – zijn – zoals de gemeente heeft aangegeven – een belangrijk onderdeel van het historische karakter van het landgoed. De lanen geven dit landgoed zijn herkenbare uitstraling en verbinden delen van het terrein. De gemeente wil deze bijzondere structuur behouden door oude bomen te vervangen door nieuwe bomen.  

Verwijderen van dode bomen 
De gemeente Tilburg heeft gemeld dat op dinsdag 17 november de start is gemaakt met het verwijderen van dode bomen. Overigens kunnen dode bomen ook bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit. Na deze werkzaamheden gaat men verder met werkzaamheden aan de zogenaamde Kastanjelaan op 23 november en de oude Beukenlaan op 26 november. Volgens de planning zou de aanplant van nieuwe bomen vanaf 7 december gaan beginnen.  

De gemeente heeft voor de nieuwe aanplant gekozen voor verschillende boomsoorten, zoals Esdoorns, Eiken, Berken en Iepen, naast fruit- en notenbomen. De gemeente is van mening dat er, door te kiezen voor diverse boomsoorten, meer ruimte zal ontstaan voor verschillende planten en dieren. Dit moet zorgen voor meer soortenrijkheid en biodiversiteit en moet het groen beter bestand maken tegen ziekten, plagen en veranderingen in het klimaat. Volgens de planning zullen de werkzaamheden afgerond zijn aan het begin van het nieuwe jaar. 

Toekomstbeeld
Eind 2024 heeft de gemeente Tilburg het Landgoed Sparrenhof gekocht van de Fraters van Tilburg. Dit landgoed is jaren in gebruik geweest als een kampeerplek voor scholen en jongerenverenigingen. Volgens de gemeentelijke mededeling wil de gemeente door de aankoop van het landgoed – samen met partners – er voor zorgen dat het Sparrenhof een locatie blijft waar jongeren en kinderen zich kunnen ontwikkelen, waarbij kansengelijkheid centraal staat. Hierbij wil de gemeente en partners zich extra inzetten voor jongeren die meer ondersteuning nodig hebben, onder meer leerlingen in het speciaal onderwijs en jongeren die dreigen uit te vallen op school.  

Een belangrijke stap om het Landgoed Sparrenhof ook in de toekomst goed te kunnen gebruiken is het onderhoud van de lanen en het bos, de werkzaamheden die de komende tijd worden uitgevoerd. De gemeente meldt tevens dat door de afgestorven bomen te vervangen, aandacht te besteden aan de veiligheid, naast het behoud van het historische landschap, zal het landgoed een plaats blijven waar natuur, ontspanning en ontwikkeling samenkomen.      

Vragen aan de gemeente 
In het voorjaar zijn er vragen gesteld over een aantal zaken op Landgoed Sparrenhof, onder meer over de kap van 19 bomen, die eerder in het jaar was ‘gemeld’. Een woordvoerder van de gemeente heeft laten weten dat deze bomen zijn doodgegaan door het extreme water van een aantal jaren daarvoor. Hierdoor was de kap nodig. Op de vraag of de kap van de bomen binnen de wet- en regelgeving zijn gekapt, kwam het antwoord dat dit inderdaad is gebeurd. 

Het bleek dat voor de kap van deze bomen geen kapvergunning nodig is geweest, omdat de bomen in de zogenaamde buitenzone van het Tilburgse bomenbeleid stonden én op een landgoed. Daarna zijn nog andere gegevens gedeeld, zoals dat de bomen zijn aangeplant in 2006 en het ging over onder meer Hollandse Lindes, die zijn afgestorven door de natte omstandigheden van de winter 2023 – 2024. 

Aangezien de bomen op een privé landgoed hebben gestaan, zijn ze nooit in een gemeentelijk beheersysteem opgenomen, naast het feit dat er nooit eerdere data aanwezig is geweest.  De eerdere eigenaar van het landgoed – en dus ook van de bomen – heeft geen beheersysteem in gebruik gehad, maar volgens een woordvoerder van de gemeente hebben de bomen in 2023 ‘op het oog’ er gezond uitgezien. Volgens de provinciale bomenverordening is voor de 19 bomen geen kapvergunning nodig geweest, maar zijn de bomen voor de kap nog door een ecoloog bekeken op het voorkomen van beschermde soorten. 

(Bronnen: Gemeente Tilburg, Omroep Tilburg, Sparrenhof Tilburg, Khamakar News Agency) 

Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek 

© Khamakar News Agency / 17.11.2026      

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geverifieerd door MonsterInsights