WERKHOVEN – Afgelopen week kwam de gemeente Bunnik – waar het dorp Werkhoven onder valt – met de mededeling dat zo’n 105 zieke en dode Iepen langs de Achterdijk in Werkhoven vanaf september gekapt gaan worden. Volgens de gemeente zijn deze bomen door de aanhoudende droogte extra snel bezweken aan de besmettelijke Iepziekte. Aangezien de schimmel zich makkelijk kan verspreiden naar gezonde bomen in de buurt, zal de gemeente de bomen weghalen.
Aanhoudende droogte
Ook de lokale en regionale media hebben aandacht geschonken aan de kap van de 105 zieke en dode Iepen langs de Achterdijk. De gemeente Bunnik wil de zieke bomen weghalen, omdat de schimmel van deze bomen zich makkelijk naar de gezonde bomen in de buurt kan verspreiden. Vele gemeenten hebben last van de schimmel die de Iepziekte veroorzaakt.
De afgelopen maanden is het flink droog en warm geweest en door de aanhoudende droogte zijn de Iepen extra snel bezweken aan de besmettelijke Iepziekte. Andere media geven aan dat de bomen door de aanhoudende droogte in Nederland extra vatbaar zijn voor de besmettelijke schimmel. De zieke bomen worden weggehaald omdat de schimmel zich makkelijk verspreidt naar de gezonde bomen.
Herkennen van de Iepziekte
De gemeente Bunnik laat op de gemeentelijke site weten dat de ziekte in de zomermaanden opvalt doordat een boom plotseling herfstverschijnselen krijgt. Hierbij moet men denken aan verschijnselen van bladeren die aan takuiteinden vrij snel geel of bruin verkleuren, verwelken en afvallen. Hierdoor ontstaan kale takken met verdorde blaadjes en sterven delen van de boomkroon af.
Tevens kunnen onder de schors van zieke of dode takken soms gangetjes van de Iepenspintkever te vinden zijn. Volgens de site van de Bomenbieb brengt de Iepenspintkever sporen van de schimmel naar de boom, zodat deze verspreid wordt, waardoor de Iep erop reageert door besmette houtvaten af te sluiten. Doordat dit gebeurt, zal er geen transport meer mogelijk zijn naar de takken en twijgen, waardoor ze verwelken.
Volgens de gegevens zouden de verwelkte bladeren lang aan de Iep blijven hangen – wat overigens een kenmerk is voor de ziekte – en bij het doorknippen van de aangetaste tak kan men duidelijk een bruine ring aantreffen. De gemeente Bunnik adviseert eigenaren van een zieke Iep op privéterrein om de zieke boom zo snel mogelijk te laten kappen om verspreiding in de omgeving te voorkomen.
Geen kapvergunning
Tevens heeft de gemeente gemeld dat voor het weghalen van een zieke Iep geen vergunning nodig is. Daarentegen mag het hout van de zieke boom niet bewaard worden als haardhout, daar de schimmel en de kevers in dit hout kunnen overleven waardoor weer andere gezonde bomen besmet kunnen worden. Daarnaast mogen takken en hout van de besmette bomen niet afgevoerd worden via de gft-bak.
Het advies is om het hout af te voeren via een erkend groenverwerker, waarbij het vervoer van besmet klein snoeihout afgedekt afgevoerd moet worden of direct versnipperd moet worden. Daarnaast is het nodig dat de stronk – de zogenaamde stobbe – verwijderd moet worden of moet de bast er helemaal afgehaald worden. Het mag duidelijk zijn dat als de bast blijft zitten, er onder de bast kevers kunnen blijven zitten en later wegvliegen om nieuwe bomen aan te tasten.
Eieren onder de bast
Ook de Bomenbieb heeft hierover geschreven en gemeld dat na de besmetting van de Iep de schimmel zich verder verspreidt door de boom en uiteindelijk zal de boom afsterven. Een besmette – aangetaste – Iep is een besmettingsbron voor gezonde Iepen in de omgeving en kan de Iepenspintkever weer eitjes onder de bast van de Iep leggen. Daarnaast zal een jonge kever die uitvliegt – en besmet is met de Iepziekte – gezonde bomen kunnen infecteren. Daarnaast is er een tweede weg van besmetting en dat is via wortelcontact tussen bomen.
De gemeente controleert het openbaar groen zelf op aanwezigheid van Iepziekte en zorgt voor werkzaamheden daar waar het nodig is. Het is nodig – als men kiest voor bestrijding van de ziekte – dat een aangetaste Iep zo snel mogelijk gekapt worden en het hout – liefst op de locatie – geschild of versnipperd wordt. Er zijn gemeenten waar vervoer van ongeschild en besmet Iepenhout verboden is. Daarentegen zijn er nieuwe Iepensoorten die niet of nauwelijks vatbaar zijn voor deze ziekte.
Bomen Bunnik
De gemeente Bunnik heeft veel verschillende bomen en in de 3 dorpen zouden zo’n 10.000 bomen staan. De bomen zijn goed voor de gezondheid en het welzijn, geven zuurstof, halen fijnstof uit de lucht en nemen CO2 op. Daarom wil de gemeente de bomen beschermen en worden nieuwe bomen geplant. Om de bomen gezond en veilig te houden, voert de gemeente veiligheidscontroles uit en worden werkzaamheden uitgevoerd daar waar het nodig is.
Indien de bomen minder gezond zijn of een risico kunnen gaan vormen, wordt er gekeken of er bepaalde maatregelen genomen moeten worden om het risico weg te nemen en als het niet anders kan, wordt de boom gekapt. Daarentegen kunnen bomen ook ziek worden of last hebben van insecten. Vaak worden de bomen hersteld door de natuur en als de boom in de openbare ruimte staat, wordt deze door de gemeente in de gaten gehouden om maatregelen te nemen als het nodig is.
(Bronnen: Gemeente Bunnik, Omroep Zout, RTV Utrecht, AD, Bomenbieb)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 16.09.2026
