HAARLEM – De gemeentelijke site van de gemeente Haarlem laat sinds 4 augustus het artikel ‘Praat mee over bomen in Haarlem’ lezen, waarbij aangegeven staat dat het concept Programma Bomen klaar is. In het Programma Bomen geeft het college aan hoe de bomen worden beschermd, beheerd en uitgebreid in de gemeente. Nu wil de gemeente dat de inwoners hun mening geven over dit programma en nodigt de inwoners uit om te reageren op het concept.
Duidelijke afspraken over bomen
Volgens de gemeente maken bomen Haarlem fijner om in te wonen voor mens en dier, waarbij de bomen zorgen voor schaduw, regenwater opvangen, de luchtkwaliteit verbeteren en verblijfplaatsen bieden aan dieren. Daarom is de gemeente van plan om de ‘waardevolle’ bomen te beschermen en nieuwe bomen te planten.
De gemeente laat weten dat het bomenbeleid uit de periode 2009 – 2019 nog steeds past bij de doelen van de gemeente, maar is tevens van mening dat sommige onderdelen niet duidelijk genoeg zijn. Hiernaast zijn er nieuwe wetten en Europese regels, waardoor Haarlem zich gedwongen voelde om het Programma Bomen op te stellen, waarin is opgenomen hoe de gemeente de bomen beschermt en beheert en het aantal bomen in de stad wil vergroten.
Groen en Gezond Haarlem
Het college is van mening dat met het Programma Bomen gewerkt wordt aan een groener en gezonder Haarlem, waarbij gezorgd wordt voor de juiste boom op de juiste plaats. Tevens krijgen de bomen genoeg ruimte om gezond te groeien en oud te worden, waardoor de stad prettig is én blijft om in te wonen, werken en leven.
De gemeente heeft op haar gemeentelijke site laten weten dat het concept Programma Bomen klaar is en nodigt de inwoners uit om het beleid door te nemen en een eventuele reactie te geven, wat mogelijk is tot en met 27 september 2026. Het programma is te lezen op de gemeentelijke site en men kan reageren via de gemeentelijke pagina Concept Programma Bomen.
Voor een toekomstbestendige stad
Op een andere pagina van de gemeentelijke site is het artikel ‘Bomenbeleid’ te vinden, waarin wordt aangegeven dat bomen bijzondere aandacht en bescherming verdienen in de stedelijke omgeving. De bomen zijn belangrijk voor de beleving en de leefbaarheid, voor ecologie, klimaat en klimaatadaptatie. Het is daarom noodzakelijk om monumentale bomen te schermen, naast dat er aandacht moet zijn voor de signalen en bestrijding van ziekten.
Om het Concept Programma Bomen goed te kunnen volgen, is het misschien verstandig om de Bomenkaart er bij te nemen, waarbij de mogelijkheid ‘Bomen’ aangeklikt kan worden. Een van de mooie punten van deze kaart is de 3 – 30 – 300 regel, waarmee men kan zien in welke wijk er weinig tot geen bomen zijn te vinden. Hier moet dus wat meer gedaan worden aan het Programma Bomen.
In het Concept Programma Bomen wordt gemeld dat het aantal gemeentelijke bomen is gegroeid van zo’n 58.000 (2009) tot ruim 66.000 bomen in 2025, waarbij de gemiddelde leeftijd is gestegen van 30 naar 40 jaar, naast het feit dat er meer verschillende boomsoorten voorkomen in de stad Haarlem. Het Programma kijkt breed naar de bomen, zowel naar de gemeentelijke bomen – straat- en laanbomen, bomen in (sport) parken en plantsoenen en de bomen in bos en bosplantsoen – als ook de niet-gemeentelijke bomen.
Haalbaarheid per buurt
De opzet om de boomkroonbedekking in Haarlem te vergroten is niet helemaal te realiseren in elke buurt, daar de stad geen uniforme stad is. Dit komt doordat wijken verschillen in opbouw, ruimte en mogelijkheden. Dit brengt met zich mee dat niet elke wijk op dezelfde manier kan bijdragen aan de groei van het bomenbestand, waardoor de aanpak voor bomen per wijk kan verschillen en vraagt om een gedifferentieerde aanpak die per wijk verschilt als het gaat om uitbreiden waar het kan, het beschermen en verbeteren waar de ruimte beperkt is.
Met andere woorden, er zijn meer kansen in wijken of buurten met relatief veel openbare ruimte en herstructureringsopgaven om de boomstructuur substantieel te versterken. Daarentegen zullen er scherpe keuzes gemaakt moeten worden voor dichtbebouwde en sterk versteende wijken als het gaat om uitbreiding van het aantal bomen. Maar juist in versteende wijken – waar de hittestress vaak heel hoog is – is het van groot belang om er meer groen te zien te krijgen.
Toekomstbestendige bomen
Om een gemeente zijn en te worden waar de bomen de meeste maatschappelijke en economische waarde hebben, moeten de bomen kunnen uitgroeien tot gezonde volwassen bomen met voldoende kroonbedekking. Hierbij zijn oude bomen en volgroeide boomstructuren van groot belang. Maar voor een gemeente zijn de (toekomstige) onderhoudskosten van de bomen ook van groot belang. Daarom is het belangrijk om vroegtijdig rekening te houden met bedreigingen en toekomstige kansen voor een goede bomengroei.
De meeste waarde voor de omgeving komt van gezonde volgroeide en oude bomen, maar daarentegen duurt het heel lang voordat een volgroeide boom vervangen is door een nieuwe boom. De gemeente geeft aan dat één gezonde volwassen boom met een grote kroon net zoveel ecosysteemdiensten verleent als zo’n 400 jonge bomen. Onder meer doordat bladoppervlak, kroonvolume en verdampingscapaciteit exponentieel toenemen met de leeftijd van bomen. Daarom is het behoud van grote, gezonde bomen vele malen waardevoller dan vervanging door jonge aanplant.
(Bronnen: Gemeente Haarlem, Kaart ‘Groen, ecologie en bomen’)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 02.09.2026
