VEENENDAAL – De regionale media kwamen begin deze maand met een artikel dat de kop meekreeg ‘Politiek Veenendaal stelt keuze tussen ‘leerlingen en een boom’ even uit en zoekt naar oplossing’. Hierbij zou het gaan om een Zwarte Populier van zo’n 35 meter hoog en een stam van bijna 5 meter dik. De boom dreigt te verdwijnen door de bouw van een school. Ondertussen zijn bewoners, politieke fracties en de media druk bezig met de keuze die de gemeenteraad moet nemen.
Bomen in Veenendaal
De gemeentelijke site van de gemeente Veenendaal heeft een pagina ‘Bomen in Veenendaal’ waarop is aangegeven dat de gemeente zo’n 31.000 gemeentelijke bomen heeft. Elk jaar worden er bomen gekapt, geplant en verplant, waarbij het soms nodig is dat een boom gekapt moet worden, omdat deze ziek is of schade heeft opgelopen tijdens een storm of aanrijding. Vooral dit laatste is van groot belang om digitaal bij te houden en transparant te maken.
Daarnaast kan een boom ook ‘te oud’ zijn geworden en daarom een gevaar zou kunnen zijn voor de omgeving. Heel vaak wordt niet aangegeven dat de omgeving ook een gevaar is voor zo’n oude boom. De gemeente geeft aan dat het ook voorkomt dat een boom op een plaats staat waar gebouwd ‘moet’ worden, waarbij de gemeente wil kijken of de boom verplant kan worden.
Populier in de politiek
Volgens bronnen – over het artikel achter de paywall van de regionale bladen – heeft de gemeenteraad van Veenendaal het besluit over een beschermde, 35 meter hoge boom en de nieuwbouw van een school uitgesteld. Een aantal fracties in de gemeenteraad hebben het college opgeroepen om de plannen te herzien, om zo te zoeken naar een ontwerp waarin zowel de monumentale boom behouden blijft en de school zonder vertraging gebouwd kan worden.
In de lokale politiek wordt de nadruk gelegd dat het behoud van het monumentale groen en de hoognodige huisvesting voor leerlingen niet tegenover mogen komen te staan. Hierdoor hebben fracties als het CDA en de ChristenUnie duidelijk laten weten dat men wil zoeken naar de creatieve middenweg.
Amendement fracties
De fractie van CDA Veenendaal heeft op Instagram gemeld dat de boom een bijzonder exemplaar is en hier gaat het over de Zwarte Populier van 34.5 meter hoog en een stam van bijna 5 meter dik op het Zuiderkruis in Veenendaal. Het zou één van de grootste bomen van de gemeente zijn en zelfs bijzonder in het hele land. De Populier staat midden in een wijk met veel flats, waar de boom zorgt voor schaduw, verkoeling en een prima locatie om te spelen en te ontmoeten.
Voor de bouw van IKC Studio D zou de monumentale boom moeten verdwijnen. Voordat er gekapt gaat worden en onomkeerbare stappen genomen zouden gaan worden, heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen – mede ingediend door de fractie van het CDA – waarbij de opdracht is dat er een onderzoek moet komen of de school én de boom samen kunnen, vóórdat er gekapt gaat worden. De fractie van het CDA wil niet voor de keuze worden gesteld om te kiezen tussen de school en de beschermde boom. Men is van mening dat het systeem niet klopt, dat het zover is kunnen komen.
Zuiderkruis wordt aangepakt
Volgens de site van de fractie van de ChristenUnie krijgt het Zuiderkruis een andere uitstraling, daar De Windroos gesloopt gaat worden, maar dat er wel een nieuw schoolgebouw gaat komen. Tevens komt er een groene zone in de wijk en dat is voor de fractie van groot belang. Uit de plannen bleek dat de grote Populier gekapt moest worden, terwijl de wijk daar niet blij mee is.
De fractie vind het grote zonde dat de boom moet verdwijnen, maar er moet wel zo snel mogelijk een nieuw schoolgebouw komen, wat geen vertraging mag oplopen. De fractie gaf aan dat het college is gevraagd om opnieuw naar de plannen te kijken, waarbij de Populier behouden blijft en de school volgens planning wordt gebouwd. Tevens is men van mening dat er een oplossing mogelijk moet zijn.
Inspreken en onderzoek verplaatsen
Volgens de ‘Lijst Waardevolle Bomen Veenendaal’ gaat het hier om een Populus canescens – Grauwe Abeel – met boomnummer 5631, die in 1960 is geplant. De Grauwe Abeel is een Populier uit de sectie Leuce en de subsectie Albidae. Heel vaak wordt aangegeven dat de Grauwe Abeel wordt beschouwd als een kruising van de Witte Abeel en de Ratelpopulier. Deze boom staat – volgens de lijst meer dan 24 meter hoogte – in Noordoost Dragonder Zuid en staat op de gemeentelijke lijst.
Tijdens de raadsvergadering heeft een inspreker – mede namens vele bewoners – gebruik gemaakt van het spreekrecht en hij kwam met een eenvoudige boodschap en dat is dat sommige bomen niet vervangbaar zijn. En juist de Zwarte Populier op het Zuiderkruis is zo’n boom, vandaar dat de boom ook staat op de ‘Lijst Waardevolle Bomen Veenendaal’. Hierna worden de gegevens doorgegeven van de boom en werd gemeld dat zelfs de Bomenstichting onder de indruk is van de boom.
De boom levert schaduw en verkoeling tijdens warme perioden, slaat grote hoeveelheden CO2 op, zuivert de lucht, vangt regenwater op en biedt leefruimte aan vogels, insecten en andere soorten (kleine) dieren. De gemeente Veenendaal heeft een groenorganisatie een onderzoeksopdracht gegeven met de titel ‘Onderzoek naar verplantbaarheid van de Populier op het Zuiderkruis’. Tevens is een BEA uitgevoerd waarin dit memo is opgenomen. Het memo geeft aan dat een Populier matig verplantbaar is, waarbij kleinere exemplaren makkelijker zijn te verplanten.
Tevens is de Populier een snelgroeiende boom, maar gezien de kluit is hijsen niet mogelijk, alleen maar ‘verschuiven’. Dit is in Nederland al eerder uitgevoerd, maar heeft wel een ruime voorbereidingstijd nodig – minimaal 2 jaar. Bij deze boom zal flink gesnoeid moeten worden, waardoor flinke wonden zullen ontstaan, die behoorlijk kunnen indrogen en rottingsverschijnselen kunnen geven, wat weer een negatief effect op de conditie en toekomstverwachting zal geven. Het advies is dan – volgens de organisatie – om niet te verplanten.
(Bronnen: Gemeente Veenendaal, Gemeenteraad Veenendaal, De Gelderlander, CDA Veenendaal (Instagram), ChristenUnie Veenendaal)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 20.07.2026
