AMSTERDAM – De gemeente Amsterdam heeft op de gemeentelijke site een mooi artikel staan, maar vooral heeft de gemeente een actieve, actuele, digitale Bomenkaart, waar zelfs de inspecties van een aantal bomen van een paar dagen terug ingevuld staan. Dat is waar de Stichting De Groene Mantelzorger steeds voor pleit. Op deze manier kan elke inwoner, geïnteresseerde en natuurorganisatie nagaan wat er gebeurd is. Natuurlijk kan het altijd beter, daar de resultaten van de ‘Boomveiligheid’ van 1 dag geleden misschien nog getoond zou kunnen worden. Maar voor een stad met ongeveer 300.000 laan- en straatbomen is het een fantastische kaart.
Geen makkelijk leven
Volgens het artikel op de site heeft een boom in de gemeente Amsterdam geen gemakkelijk leven, wat deels komt doordat wat ondergronds gebeurt en deels wat boven de grond gebeurt. Zo liggen er onder de stoep vele kabels, leidingen en zijn er ook nog funderingen. Maar boven de grond heeft de boom ‘last’ van fietsen, auto’s, droogte en storm. En dan zijn er zaken die vanuit de ‘natuur’ komen, zoals de schimmels, Eikenprocessierupsen en ziektes.
Maar de gemeente Amsterdam is zuinig op haar bomen – zoals het hoort – en verzorgt de bomen van stekje tot het einde van de boom – of dat betekent wanneer de boom dood gaat of gekapt moet worden. Het leven van een boom in een stad als Amsterdam is een heel verhaal. Heel vaak begint de levensreis van een Amsterdamse boom op een kwekerij, waar de boom groeit uit een zaadje of een stekje. Op de kwekerij wordt de jonge boom verzorgd, verplant en voorbereid op het leven in de grote stad.
Boom op de juiste plaats
De gemeente moet een keuze maken voor de beste boom voor een lege locatie, wat niet altijd even makkelijk is. Hierbij wordt gekeken naar de kluit, de dikte en de lengte van de boom en of de locatie geschikt is voor de boom en de boom voor die specifieke locatie. Belangrijk is bijvoorbeeld of de boom past bij de specifieke straat of op het plein en natuurlijk wordt er ook gekeken of er genoeg ruimte is voor de wortels, waarbij het vaak passen en meten is.
Zoals bij een puppy of een kitten – die men wil knuffelen – heeft een jonge boom ook veel aandacht nodig, zodat de boom een goede start meekrijgt. Het eerste hierbij is zo’n 25 kubieke meter speciale grond – het zogenaamde bomenzand – wat gestort wordt en wat nodig is om goed te kunnen groeien. Het planten van de bomen gebeurt vooral tussen november en april, wat in kan houden dat een boomspiegel een tijdje leeg blijft.
Onderhoud van de bomen
De jonge boom krijgt de eerste 4 jaar extra zorg, waarbij gesnoeid wordt – indien nodig – vooral van de lagere takken. Dit is nodig om de boom sterk en mooi omhoog te laten groeien én zodat het verkeer er ook goed onderdoor kan rijden. De gemeente Amsterdam heeft een schema waarbij elke boom een keer in de 3 jaar gecontroleerd wordt, wat inhoudt dat er per jaar zo’n 100.000 bomen worden geïnspecteerd. Tijdens de inspectie kijkt een expert of de bomen in orde zijn.
Het kan voorkomen dat een nader onderzoek nodig is, waarbij apparatuur wordt gebruikt om binnenin de boom te kijken. Ook kan het voorkomen – indien nodig – dat er takken gesnoeid worden. Dit is nodig om de bomen gezond te houden, maar soms ook voor de veiligheid van bewoners en passanten. Hierbij kan men denken aan takken die over het fietspad hangen of takken die tegen de gevel van een huis slaan.
Oud en monumentaal
De oude en monumentale bomen krijgen een speciale behandeling en vaker bezoek. Als het nodig is, krijgen deze bomen extra steun om de zware takken te behouden, bijvoorbeeld door speciale boomankers. De gemeente Amsterdam heeft een digitaal systeem – de Bomenkaart van Gemeente Amsterdam – waarin de gegevens bijgehouden worden van alle bomen van de gemeente. Vergelijkend met andere gemeenten, is het een verademing om deze digitale kaart in te kunnen zien en de gegevens van de bomen te kunnen vinden.
In Amsterdam kan niet zomaar een boom gekapt worden en de stad heeft het beleid dat er geen bomen gekapt worden omdat bewoners klagen over zaadjes of plak – honingdauw – op de auto. Een boom wordt pas gekapt als een boom ziek is, oud of onveilig is of voor nieuwbouw of herinrichting van een straat. Hierbij wordt eerst onderzocht of de boom echt weg moet, waarbij scans, controles en vergunningen nodig zijn. Het kan ook voorkomen dat een boom niet meteen weg kan.
Circulariteit
Bij dit laatste kan men denken aan zaken in de boom als een vleermuis nest, broedende vogels of bijzondere plantjes in de boom. Amsterdam heeft het beleid dat voor elke gekapte boom een nieuwe boom geplant wordt. Dit hoeft niet altijd op dezelfde locatie te gebeuren. Een oude boom kan soms een tweede leven krijgen. Veel van de takken van de bomen gaan in de versnipperaar, waarna de houtsnippers gebruikt worden om onder meer paadjes van te maken in de verschillende parken.
Daarnaast gaat het grote hout, dat nog bruikbaar is, naar de Houtwerf in het Amsterdamse Bos. Een deel van dit hout gaat naar de veiling en een ander deel wordt gebruikt bij projecten in de stad. Soms wordt een deel in planken gezaagd en verwerkt tot iets nieuws voor de stad. Hierbij kan men denken aan plantenbakken, picknickbanken en uilenkastjes. Met al deze voorbeelden krijgt het hout van de Amsterdamse bomen een tweede leven in de stad.
(Bron: Gemeente Amsterdam)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 24.07.2026
