ZEEWOLDE – Op de gemeentelijke site van de gemeente Zeewolde staat sinds dinsdag 9 juni een bericht te lezen over het feit dat Defensie aan de Spiekweg in Zeewolde een nieuwe kazerne voor de Koninklijke Landmacht en het Defensie Ondersteuningscommando gaat bouwen. Hiervoor heeft Defensie de eerste stukken ter inzage gelegd – onder meer de Notitie Reikwijdte en Detailniveau en het participatieplan. Tevens zal eind juni een informatiebijeenkomst worden georganiseerd.
Nieuwe megakazerne
Volgens landelijke en regionale media zou het gaan over plannen van de nieuwe megakazerne bij de Spiekweg in Zeewolde op een terrein van zo’n 653 hectare tussen de Spiekweg, Nijkerkerweg en Erkemederweg. Van groot belang is dat op het terrein helikopters moeten kunnen opstijgen en landen en er moet ruimte zijn voor zo’n 6.000 medewerkers en 1.000 leerlingen.
Volgens de gemeentelijke site van Zeewolde zal de bouw van de kazerne over een aantal jaren van start gaan, maar voor die tijd moet er veel voorbereid worden. Zo is de planning dat tussen 2030 en 2035 ongeveer 7.000 medewerkers naar de nieuwe kazerne zullen verhuizen, waar verschillende ondersteunende eenheden van de landmacht komen, onder meer medische zorg, voertuigreparatie, voorraadbeheer, communicatie en coördinatie van operaties. Ook voor de gemeente Zeewolde zal het één van de grootste ontwikkelingen worden in de geschiedenis van Zeewolde.
Notitie Reikwijdte en Detailniveau
Een van de documenten die ter inzage is gelegd is de ‘Notitie Reikwijdte en Detailniveau’, waar in hoofdstuk 1.5 wordt gesproken over een Milieueffectrapportage (MER). Defensie heeft laten weten dat nog veel voorbereid moet worden om de centrale kazerne te kunnen realiseren, waarvan een belangrijk onderdeel de zogenaamde projectprocedure zal zijn. Deze procedure is nodig om de huidige functie – lees: agrarisch en bos – om te zetten naar ‘Militair’.
Hiervoor wordt veel onderzoek gedaan onder meer naar verkeer, natuur en archeologie en kunnen omwonenden en betrokken meedenken en reageren. Daarnaast wordt ook de MER opgesteld, waarbij onderzoek gedaan wordt wat de effecten van de centrale kazerne op de omgeving zullen zijn. Het gebied van het project ligt in zuidelijk Flevoland, met lange rechte wegen, strakke kavels en brede tochten die het water afvoeren.
In de omgeving van het Horsterwold – waarvan het projectgebied een onderdeel is – heeft het landschap een meer besloten karakter. Het mag bekend zijn dat het Horsterwold een van de grootste aaneengesloten loofbossen is van Nederland, met kronkelende paden, dichte begroeiing en een meer ‘intiemere sfeer’. Het bos is aangelegd op jonge zeeklei en men kan er Populieren, Wilgen, Essen en andere snelgroeiende soorten vinden, die het gebied hebben gecreëerd tot een gevarieerd natuurgebied met moeraszones, open locaties en grazige velden.
De natuur
Van groot belang is – voor omwonenden, belanghebbenden en natuurorganisaties – wat er allemaal met de natuur gaat gebeuren. Volgens gegevens zouden er zo’n 9 woningen en agrarische bedrijven in het gebied verdwijnen en met de plannen zal zo’n 387 hectare landbouwgrond moeten verdwijnen. Daarnaast kan men op bepaalde kaarten zien dat er een camping in de buurt ligt, een vakantiepark aan het Erkemederstrand, gebouwen van de scouting en natuurlijk nogal wat groen en bos.
Naast het feit dat de agrariërs uitgekocht moeten worden, zal de impact voor het gebied ‘zeer groot zijn’ en Defensie heeft reeds gemeld dat men de verschillende mogelijkheden zal onderzoeken. Volgens de provincie Flevoland ligt er aan de Spiekweg een flink gebied van Natuurnetwerk Nederland, net als aan de Erkemederweg (minimaal 3 gebieden) en 1 deel op de hoek van de Erkemederweg en de Nijkerkerweg.
De landelijke en regionale media hebben al gemeld dat natuurliefhebbers bang zijn dat de plannen van Defensie ten koste zal gaan van de omliggende natuur, waarbij tevens werd aangegeven dat volgens eerdere onderzoeken een deel van het Natuurwerk Nederland ‘gepakt’ gaat worden. Men gaf aan dat dit netwerk een netwerk is van gebieden waar de natuur voorrang heeft. Defensie heeft laten weten dat men wil onderzoeken hoe de natuur zoveel mogelijk behouden kan blijven en denkt daarbij aan een groene buffer rondom de kazerne.
Natuurnetwerk Nederland
In Flevoland zijn de meeste natuurgebieden onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), wat tot doel heeft de natuur te behouden en te versterken, waarbij verbindingen tussen de gebieden van groot belang zijn. Welke gebieden dit zijn in de provincie is vastgelegd in de Omgevingsverordening Flevoland, waar ook een beschrijving van de wezenlijke kenmerken en waarden is vastgelegd. Dit zijn de te beschermen actuele en potentiële natuurwaarden van de natuurgebieden in het NNN.
Bij ruimtelijke ontwikkelingen – zoals de bouw van een megakazerne – wordt getoetst – volgens de beleidsregel – of er sprake is van aantasting van de waarden. De provincie houdt bij of het NNN verandert en als er wat ‘verdwijnt’ dat er op een andere locatie natuur terugkomt. Ondertussen is er al een lijst waar dit is gebeurd. Belangrijk is nu wat er gaat gebeuren met het groen, de bomen, de dieren en de beschermde planten, bomen en dieren. Tevens of de bouw van de megakazerne een effect heeft op de natuur (BEA) en hoe zit het met de beschermde soorten (QuickScan Flora en Fauna).
(Bronnen: Gemeente Zeewolde, Defensie, Arcgis, De Stentor, Provincie Flevoland, NOS, Omroep Flevoland)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 10.06.2026
