WIJK BIJ DUURSTEDE – In het voorjaar van 2026 is er veel ophef ontstaan onder de bewoners van de gemeente Wijk bij Duurstede omdat juist in het broedseizoen zo’n 355 bomen gekapt werden en zo’n 1.250 gesnoeid. Volgens bepaalde bronnen zou de gemeente eind maart gestart zijn met de kap van honderden bomen, naast het snoeien van een aantal bomen. Natuurorganisaties en verontruste inwoners hebben laten weten dat het een ‘groot taboe’ is en dat men zich grote zorgen maakt over vogels en nesten in het broedseizoen.
Noodzakelijk om veiligheid
De regionale en lokale media hebben gemeld dat volgens het college van burgemeester en wethouders het kappen en snoeien in april noodzakelijk zou zijn geweest om de veiligheid in de buurt van de bomen te kunnen garanderen. Tevens kwam de melding van het college dat verschuiven van de werkzaamheden naar het najaar niet mogelijk zou zijn aangezien dan de veiligheidstermijnen overschreden zouden worden die in de veiligheidscontrole voor bomen staan.
Volgens het college zou dat betekenen dat de gemeente bewust veiligheidsrisico’s in de openbare ruimte zou laten bestaan, wat dus niet kan. Op vragen van SamenWerkt hoe men het verstoren van nesten zou voorkomen, heeft het college laten weten – in april – dat de gemeente en de aannemer wettelijk verplicht zijn om dit te voorkomen. Dit hield in dat er een controle was voor het kappen en het snoeien op het aanwezig zijn van nesten en indien die aanwezig waren werden de werkzaamheden uitgesteld of aangepast, wat volgens het college bij minimaal 4 bomen is voorgekomen.
Motie
Tijdens de vergadering van de gemeenteraad van 21 april hebben de fracties van Samenwerkt, D66 en Lokaal Liberaal de motie M2026-15 met het onderwerp ‘Snoeien en kappen in het broedseizoen’ ingediend. Volgens de indienende fracties gaan de bomen in de gemeente bij de inwoners aan het hart en het is vrij zorgelijk dat een aanzienlijk aantal bomen zich in een slechte staat verkeren. Tevens zijn – in april – de fracties van mening dat het kappen van 350 bomen en het snoeien van meer dan 1.000 bomen in het broedseizoen zeer onwenselijk is.
Daarnaast hebben de fracties geconstateerd dat het risico op overtreding van de Omgevingswet – onder meer door verstoring van de nesten en de routes van de vleermuizen – door de werkzaamheden zou kunnen toenemen. Ondanks dat de werkzaamheden al waren aanbesteed en deels uitgevoerd, was het tijd – volgens de fracties – om stil te staan bij de mogelijkheden voor uitstel of aanpassing van de resterende werkzaamheden, zeker omdat een zorgvuldige herplanting strategie noodzakelijk is om de impact op de natuur en leefomgeving te herstellen.
De 3 fracties hebben een toelichting toegevoegd aan de motie waarin aangegeven werd dat veel bomen in de gemeente Wijk bij Duurstede in slechte staat verkeren, waardoor er flink gekapt wordt of stevig gesnoeid. Ondanks dat dit feit bekend was, is het toch zorgelijk. Alleen het was niet duidelijk dat de werkzaamheden juist in het broedseizoen moesten plaatsvinden, wat volgens de fracties onwenselijk is.
Excuses
Gezien dat de werkzaamheden al waren aanbesteed en voor een groot gedeelte uitgevoerd, was de ruimte tot ingrijpen beperkt. Dit was al eerder gebleken bij de beantwoording van de technische vragen, maar de fracties wilden toch de mogelijkheid bespreekbaar maken om de rest van de werkzaamheden uit te stellen tot het najaar en de werkzaamheden juist op locaties waar veel beschermde nesten aanwezig zijn, om deze later uit te voeren. Tevens hebben de fracties aangegeven vooruit te willen kijken.
Hierbij werden daarvoor 2 punten benadrukt, namelijk dat werkzaamheden zoals kappen en snoeien in de toekomst zo veel mogelijk buiten het broedseizoen moeten plaatsvinden. Tevens is het noodzakelijk dat in het najaar herplanting volgt. Hiervoor moet nog een strategie uitgewerkt worden. De lokale media kwamen later nog met een artikel – achter de paywall – met de titel ‘Bomenkap in broedseizoen, excuses van wethouder Schaddelee’. Bronnen hebben gemeld dat de motie werd aangenomen om in de toekomst echt buiten het broedseizoen te kappen.
Broedseizoen
Echter het is opvallend te noemen dat op de gemeentelijke site van Wijk bij Duurstede bij de gegevens van de motie alleen is aangegeven dat er een individuele stemming is geweest en dat er geen uitslag is gemeld. Volgens bronnen zou de bomenkap tijdens het broedseizoen niet per definitie verboden zijn, maar het verstoren of vernielen van actieve nesten broedende vogels is dát wel. Daardoor rust er in de praktijk én maatschappelijk gezien een enorm taboe op grootschalige kapwerkzaamheden tussen zo ongeveer halverwege maart en halverwege juli.
Middels de Omgevingswet kunnen er flinke boetes uitgedeeld worden. Ondanks dat de wet niet spreekt over een ‘kapvrije periode’, komt de Omgevingswet wel met de regel dat in het wild levende vogels, hun eieren en de actieve nesten strikt beschermd zijn. Daarnaast is het vaak zo dat de vogels hun nesten extreem goed camoufleren, waardoor het moeilijk ofwel vrijwel onmogelijk is om bij een gekapte boom dat er géén nest is verstoord. Daarom is er de praktijkregel van het broedseizoen, naast het feit dat er nesten zijn die het hele jaar beschermd zijn, zoals die van de huismus, gierzwaluw en diverse roofvogels, omdat die steeds naar dezelfde locatie terugkeren.
Als een boom op omwaaien staat of een direct gevaar vormt voor de omgeving, is kappen tijdens het broedseizoen – alleen onder strikte randvoorwaarden – toegestaan. Onder meer moet vooraf een gecertificeerd ecoloog elke individuele boom en de directe omgeving minutieus hebben onderzocht hebben en schriftelijk hebben verklaard dat er geen actieve nesten aanwezig zijn. Tevens moet er gewerkt worden met een goedgekeurde ecologische gedragscode.
(Bronnen: Gemeente Wijk bij Duurstede, Gemeenteraad Wijk bij Duurstede, Wijks Nieuws, De Gelderlander)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 14.09.2026
