WAGENINGEN – In de regionale media is een artikel te vinden met de titel ‘Er is flink gemaaid en gesnoeid bij het vogelringstation – ‘Doe dat dan in ieder geval búiten het broedseizoen’ ‘ – en zoals zo vaak met interessante artikelen, staat het artikel weer achter de paywall, want men zou eens een opmerking hebben over hetgeen geschreven is – en bij de foto van het artikel is aangegeven dat de Vogelwerkgroep Wageningen niet blij is met het feit dat de Wageningen UR heeft laten maaien op het terrein van het vogelringstation.
Natuurvriendelijk maaien van bermen
Op de gemeentelijke site van de gemeente Wageningen is een artikel te vinden over ‘Natuurvriendelijk maaien van bermen’. De gemeente ‘doet’ het beheer van de grasvelden en de bermen, wat gedaan wordt op een natuurvriendelijke – ecologische – manier, waardoor er meer verschillende bloemen en kruiden in de natuur van de gemeente komen. Doordat er meer verschillende bloemen en kruiden te zien zijn, komen er ook meer insecten en vlinders. Dit wordt biodiversiteit genoemd, waarbij het verhogen van de biodiversiteit door natuurlijk maaien echt stap voor stap gaat, waardoor het gebied er soms onverzorgd uit ziet.
Volgens de gemeente zijn er 2 soorten bermen: de functionele en de ecologische bermen, waarbij elke soort berm haar eigen natuurvriendelijke manier van maaien heeft. Om te kunnen zien, tot welke soort berm de berm in de buurt hoort, kan men de gemeentelijke digitale bermenkaart bekijken. Functionele bermen zijn vaak smalle bermen met weinig (mogelijke) waarde voor de natuur. Bij deze bermen zal de gemeente 1 of 2 keer per jaar de bermen helemaal maaien en na het maaien wordt het gemaaide gras weggehaald, anders zou de grond voedselrijker worden.
De ecologische bermen zijn grotere stukken groen met veel waarde voor de natuur. Het maaien gebeurt 2 maal per jaar, in delen en in patronen, waardoor zo’n 40 procent van de oppervlakte blijft staan. Met het wisselend maaien ontstaat er ook afwisseling in de natuur, waardoor er meer bloemen, insecten en vogels komen. Wanneer een gebied niet wordt gemaaid, wordt het weer in de volgende periode gemaaid.
Natuurlijkvriendelijk maaien houdt wel in dat het zo’n 3 tot 15 jaar duurt voordat er een berm ontstaat met veel soorten bloemen en kruiden. De natuur krijgt betere kansen door het natuurvriendelijk te maaien, waarbij tevens de kruiden en de bloemen ook vaak langer blijven staan, ook als ze zijn uitgebloeid. Het maaien gebeurt ook op verschillende hoogtes en patronen en tevens blijft het gemaaide gras wat langer liggen, zodat de insecten weg kunnen kruipen.
Invloed maaien op toekomstbestendigheid bermen
Opvallend is te noemen dat – ondanks de afgeschermde artikelen in de regionale media – de gemeente Wageningen niets meldt over het maaien op het terrein van het vogelringstation, net zoals de Vogelwerkgroep Wageningen als de Wageningen UR, de Natuurvereniging KNNV, of de Vogelwerkgroep IVN. Op de site Stad en Groen is het artikel ‘WUR onderzoekt invloed maaien op toekomstbestendigheid bermen’ – van 1 december 2021 – te lezen. Hierin wordt gemeld hoe het maaibeleid een bijdrage kan leveren aan het herstel van de biodiversiteit en verbetering van de klimaatadaptatie.
In die periode voerden Rijkswaterstaat en Wageningen University & Research (Wageningen UR) een experiment uit naar de biodiversiteit langs de Nederlandse snelwegen. In het onderzoek werd op 10 locaties onderzocht hoe het maaibeleid een positieve bijdrage kon leveren aan het herstel van de biodiversiteit en verbetering van klimaatadaptatie. Veel bermlocaties zijn begroeid met gras, waarbij deze grasbermen dienen als borging voor de verkeersveiligheid. Hierbij kan men denken aan een auto die van de weg raakt, deze veilig kan uitrijden op de grasberm, waar geen obstakels staan en tevens een zachte ondergrond heeft.
Volgens de onderzoekers kunnen deze bermen – met zo’n oppervlakte van ruim 18.000 hectare – kansen bieden voor de natuur en de biodiversiteit. Dit komt onder meer doordat de bermen een belangrijke functie hebben als leefgebied voor veel soorten planten en dieren, zoals insecten, kleine zoogdieren, vogels en reptielen. Middels het onderzoek hebben de partijen gekeken naar toekomstbestendig maaibeleid. Hiervoor is op de 10 locaties verschillend maaibeleid ingezet. Men heeft de locaties geselecteerd op basis van bodemtype en de breedte van de berm.
Het onderzoek was onderdeel van het 6-jarig programma ‘All4Biodoversity (2020 – 2025)’, dat tot doel had de kwaliteit van natuurgebieden en de biodiversiteit te verhogen. Bij het onderzoek is gekeken naar welke soorten grond het beste zouden kunnen fungeren bij de klimaatverandering, bij dragen aan de biodiversiteit en het maaibeleid, waarbij gekeken werd naar maaifrequentie, maaitijdstip en maaihoogte. Met de resultaten zou men verder kunnen met beheermaatregelen die een positieve bijdrage kunnen leveren aan herstel van de biodiversiteit en verbetering van de klimaatadaptatie.
Biodiversiteitsplan
In het 2025 verscheen het ‘Biodiversiteitsplan gemeente Wageningen 2024′, dat is opgesteld door de gemeente Wageningen in samenwerking met Wageningen UR. Volgens de schrijver van de ‘Inleiding’ gaat het niet goed met de biodiversiteit, omdat er minder diersoorten en plantsoorten zijn, het droger wordt, er meer huizen en wegen komen en de grond teveel mest bevat. Bij een afnemende biodiversiteit zal dit invloed hebben op de voedselzekerheid, op de gezondheid en op de mogelijkheden om aan te passen aan de klimaatverandering.
De gemeente Wageningen had al eerder het besluit genomen dat de biodiversiteit behouden moet blijven, beschermd, vergroot en versterkt. In het plan is vastgelegd hoe de gemeente dat gaat doen op korte termijn en lange termijn. In dit plan wordt verwezen naar de 3 – 30 – 300 regel – waar overigens de gemeente nog niet aan voldoet – en naar het ‘Bomenbeleidsplan 2025’.
(Bronnen: Gemeente Wageningen, Gemeenteraad Wageningen, AD, De Gelderlander (+ Facebook), Wageningen KNNV, IVN, Stad en Groen, WUR, Vogeltrekstation)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 28.06.2026
