LEUSDEN – Op het internet staat te lezen dat een reusachtige boom een bijzondere betekenis had voor de golfclub De Hoge Kleij in Leusden. Op het moment dat de golfbaan – naast de A28 en Kamp Amersfoort – werd geopend, heeft de club de boom volledig in het aluminium gewikkeld en vanaf dat moment was de boom in de regio en ver daarbuiten, bekend als ‘De zilveren Beuk’. De vraag is alleen of het wel een goed idee is geweest voor de monumentale boom.
De zilveren Beuk
De flinke regenbui en de storm die daarbij hoorde van afgelopen week zijn de monumentale Beuk van bijna 150 jaar oud toch noodlottig geworden. Het enige wat er mogelijk nu nog te zien is, is een omgevallen boom. Een monument – ‘De zilveren Beuk’ – dat na 150 jaar er niet meer is. Volgens een oud-beheerder van de golfclub zou de monumentale boom ziek, zwak en misselijk zijn geweest en de laatste storm was er net een te veel voor de Beuk.
Volgens de regionale media was de boom een van grote betekenis voor de lokale golfclub en daarom werd de boom bij de opening van de golfbaan in het aluminium gewikkeld, vandaar de bijnaam. Elk jaar werd hetzelfde ritueel herhaald – omwikkeling met aluminium – voor het jaarlijkse toernooi wat de naam van de boom draagt. De oud-beheerder van de golfclub kan alles vertellen over de bomen op het terrein van de golfclub.
En daar hoorde natuurlijk ook De zilveren Beuk bij en hij heeft aangegeven dat de vroege golfers op zaterdagochtend de omgewaaide Beuk hebben ontdekt. Volgens de oud-beheerder was de Beuk al zo’n 20 jaar ziek, zwak en misselijk en misschien was het niet helemaal ondenkbaar dat de boom zou omwaaien bij een flinke storm. En die kwam dus het afgelopen weekend.
Ter ere van geboorte
Volgens de verhalen is De zilveren Beuk geplant als aandenken aan de geboorte van prinses Wilhelmina op 31 augustus 1880. Hiervoor zijn door het hele land verschillende zogenaamde Wilhelminabomen en Oranjebomen geplant. Dit waren vaak herdenkingsbomen zoals de Koningslinde of Zilveren Beuken. Bekende en meest specifieke exemplaren die direct aan de geboorte van prinses Wilhelmina zijn gekoppeld, zijn – naast de Zilveren Beuk in Leusden – de Oranjeboom in Terheijden (Brabant) en de Wilhelminaboom in Zeist.
Deze laatste boom zou geplant zijn bij de geboorte van het enige kind van koning Willem III. Maar andere bronnen melden dat de bekende Wilhelminaboom in Zeist een koningslinde is die 18 jaar later werd geplant ter ere van de troonsbestijging en inhuldiging van koningin Wilhelmina op 6 september 1898. Deze boom staat in het Wilhelminapark, wat officieel in 1881 werd aangelegd als het Zeisterpark. Overigens was het planten van de Wilhelminabomen en Oranjebomen een populaire traditie in die tijd om trouw aan het Koninklijk Huis te tonen.
In Leusden
Het planten van de Wilhelminabomen en Oranjebomen gebeurde vaak op een centrale locatie in de gemeente, met daaromheen een beschermend hekje met een speciaal naambordje. In Leusden was het net iets anders, daar de Beuk werd geplant in een uitgestrekte heidevlakte, waardoor de boom alleen stond en makkelijk te herkennen was. Later werd de rest van het bos aangeplant, wat meestal bomen waren die bestemd waren voor de mijnbouw. Op het moment dat de mijnbouw ermee stopte, hield het onderhoud in het bos ook op.
Op dit moment is het niet helemaal duidelijk wat er met De zilveren Beuk gaat gebeuren, maar natuurlijk heeft de oud-beheerder van de bomen van de golfclub wel een uitgesproken mening. Hij geeft aan dat er een groot mierennest aanwezig is en de gevallen boom ligt niemand in de weg, waardoor het beste is om de boom te laten liggen. Doordat de Beuk is omgewaaid, schijnt er meer zonlicht te zijn voor andere bomen en planten, die daardoor beter kunnen groeien.
Onderhoud bomen
De site van Monumentale Bomen heeft op de site een kort artikel met foto’s over de zilveren zuidelijke Beuk in Savill Gardens, Windsor Great Parks in Surrey (England). De boom had in 2010 een stamomtrek, gemeten op 20 cm hoogte, van ongeveer 2.45 meter en een hoogte van 14 meter. Opvallend is dat zowel de gemeente Leusden als de Golfclub De Hoge Kleij geen melding maken van De zilveren Beuk of het omwaaien van deze monumentale boom.
Volgens de informatie van de gemeentelijke site beheert de gemeente Leusden ruim 20.000 bomen en verschillende bosgebieden. Hierbij staat niet vermeld onder wiens beheer De zilveren Beuk heeft geleefd in de gemeente. Leusden laat de gemeentelijke bomen elke 3 jaar controleren door een gespecialiseerd adviesbureau om de bomen gezond en veilig te houden. Hierbij wordt de conditie van de bomen bekeken en beoordeeld of snoei of andere maatregelen nodig zijn.
Belangrijk voor de inwoners is dat elke boom elke 3 jaar wordt bezocht door de snoeiploeg die de bomen nakijkt en desnoods snoeit. Mocht een boom niet gesnoeid zijn, dan was de boom niet vergeten, maar was het snoeien nog niet nodig. De gemeente houdt een bomenpaspoort bij met de gegevens van de bom – die overigens niet te vinden is op de gemeentelijke site.
De gemeente gaat niet altijd in op vragen om te snoeien in verband met schaduw of overhangende takken boven de tuin. Ook worden de bomen niet getopt om meer licht te krijgen in de tuin, omdat toppen geen normale manier van snoeien is. Het toppen is een manier van ‘snoeien’ waardoor de boom sneller kan gaan groeien en moet het elke 3 jaar gaan gebeuren. Hierdoor kan de boom zwakker worden, sneller ziek worden en de natuurlijke vorm verliezen.
(Bronnen: Gemeente Leusden, De Gelderlander, De Hoge Kleij, Monumental Trees)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 23.06.2026
