LEEUWARDEN – De provincie Fryslân had zich tot doel gesteld om 223 hectare nieuw bos aan te leggen voor 2030, maar deze week werd gemeld dat de mijlpaal nu al is gehaald met de aanleg van meer dan 250 hectare nieuw bos binnen het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Dit is een flinke opsteker voor de provincie in de uitvoering van de Friese Bomen- en Bossenstrategie en is de oorspronkelijke doelstelling van 223 hectare nieuw bos nu al ruimschoots behaald.
Doel van 2030 reeds bereikt
Aangezien het doel voor 2030 223 hectare nieuw bos erbij nu al is gehaald door de aanleg van 250 hectare nieuw bos, mag de provincie best trots zijn. Volgens de provincie Fryslân is het resultaat mogelijk gemaakt door de inzet van grondeigenaren, terreinbeheerders en overheden. Tevens werkt de provincie met verschillende subsidieregelingen aan de verdere versterking van bomen, bos en landschap in de provincie. Dit gebeurt zowel binnen als buiten het Natuur Netwerk Nederland.
Volgens gedeputeerde Matthijs de Vries laat de provincie met de aanleg van meer dan 250 hectare nieuw bos weten dat de Friese Bomen- en Bossenstrategie niet alleen plannen op papier zijn, maar dat het tevens zichtbaar is in het landschap. En volgens de gedeputeerde mag de provincie Fryslân daar best trots op zijn. Daarnaast blijft de provincie werken aan nieuwe bossen, sterke landschapselementen en meer biodiversiteit in de hele provincie.
Investeren in bomen, bos en landschap
De provinciale site meldt dat voor de uitvoering van maatregelen op het gebied van bomen en bos bijna 16 miljoen euro beschikbaar is vanuit het Maatregelen Landelijk Gebied. Met deze middelen worden zaken door de provincie ondersteund als de aanleg en revitalisering van bos, het herstel en het versterken van houtige landschapselementen, agroforestry en voedselbossen. Sinds het voorjaar zijn de subsidieregelingen opengesteld.
Met de maatregelen werkt Fryslân aan meerdere doelen tegelijk. Bomen en bossen dragen bij aan een aantrekkelijk landschap, slaan CO2 op en versterken de biodiversiteit, naast het feit dat de bomen en bossen een bijdrage leveren aan natuurherstel en het verminderen van de gevolgen van stikstof. Volgens de provincie kan met het beschikbare budget zo’n 20 procent van de totale opgave uit de Friese Bomen- en Bossenstrategie worden gerealiseerd.
De doelstelling voor nieuw bos binnen het Natuur Netwerk Nederland is ondertussen al ruimschoots behaald. Op de site van de provincie kan men alle informatie vinden over ‘Subsidie voor bomen, bos en landschap in Fryslân’. Van de subsidie kunnen agrariërs, particulieren, stichtingen, verenigingen, gemeenten, terreinbeherende organisaties en Wetterskip Fryslân gebruikmaken, zodat gezamenlijk verder wordt gebouwd aan een groen en toekomstbestendig Fryslân.
Oudste bossen in kaart
Enkele dagen voor het bericht over de aanleg van 250 hectare nieuw bos, had de provincie ook meegedeeld dat Fryslân zo’n 35 eeuwenoude bossen telt die voor de eerste keer in kaart zijn gebracht voor de gehele provincie. De gegevens zijn te vinden – na onderzoek van ecoloog Piet Bremer – in het rapport ‘De oudste bossen van Fryslân’ dat op donderdag 18 juni is aangeboden aan gedeputeerde Matthijs de Vries.
Onder eeuwenoude bossen worden bossen verstaan die al honderden jaren op dezelfde locatie voorkomen. Voor het onderzoek is onder meer gebruikgemaakt van historische kaarten, zoals de kaart van Bernard Schotanus uit ongeveer 1700. Uit het natrekken van de kaarten is gebleken dat van de 81 bossen die in die tijd op de kaart stonden, er momenteel nog 34 bossen aanwezig zijn. Tevens zijn 35 bossen geïdentificeerd die voldoen aan de definitie van eeuwenoud, halfnatuurlijk bos. Deze bossen beslaan samen zo’n 91 hectare, wat minder is dan 1 procent van het totale bosoppervlak van de provincie.
Waardevolle natuur
Volgens de provincie zijn de oudste bossen van Fryslân vooral te vinden in Zuidoost-Fryslân, waarbij veel van de bossen een lange geschiedenis kennen van Eikenhakhout en worden vaak begrensd door oude houtwallen. Tevens zijn in verschillende bossen archeologische sporen gevonden, waaruit op te maken valt dat het landschap eeuwenlang is gebruikt. Men heeft laten weten dat tot de meest bijzondere gebieden onder meer Het Grote Bos, Alde Bosk, Karkebos, Vossenbosch, Stuttebosch en de Schieterd behoren.
De bossen vormen waardevolle leefgebieden voor bijzonder planten en dieren en vertellen onder meer het verhaal van het Friese landschap door de eeuwen heen. Volgens de gedeputeerde zijn de oudste bossen van de provincie gewoon levende geschiedenis, die laten zien hoe het Friese landschap zich heeft ontwikkeld door de eeuwen heen. De inzet van eigenaren en beheerders hebben bijgedragen dat deze bossen nog steeds bestaan.
Natuurlijk is het van groot belang om nieuwe bossen aan te leggen, maar het is minstens net zo belangrijk om de bestaande bossen te behouden en in het bijzonder de bossen die de provincie al generaties lang rijk is. Volgens het onderzoek is gebleken dat Fryslân meer eeuwenoud bos heeft dan eerst werd aangenomen. Dit is van groot belang voor toekomstig natuurbeheer, bosontwikkeling en de uitvoering van de Friese Bomen- en Bossenstrategie.
(Bronnen: Provincie Fryslân, Liwwadders, Friesch Dagblad, Leeuwarder Courant, Staatsbosbeheer)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 24.06.2026
