BORCULO – Volgens de regionale media is er in 2015 een illegale kap van bomen aan de Spilmansdijk in het buitengebied van Beltrum uitgevoerd. Bij de kap zonder vergunning van een complete houtwal van Eiken en Essen is flinke schade ontstaan. Het college heeft in 2021 aangegeven dat de eigenaars van het gebied bezwaar hebben gemaakt tegen een opgelegde dwangsom vanwege het niet tijdig uitvoeren van de opgelegde herplant.
Gemeente houdt vast aan herplantplicht
Het college heeft in 2021 aangegeven dat ze niet mee zou gaan met het ingediende bezwaar tegen de opgelegde herplant en daarom was het college van mening dat het bezwaar ongegrond was en dus dat het primaire besluit in stand zou blijven. Dit betekende dat op de locatie van de illegaal gekapte bomen nieuwe bomen geplant moesten worden.
Maar voor de eigenaren van het perceel is dit niet uitvoerbaar, omdat er leidingen lopen op die locatie en daarom zijn de eigenaren in 2025 naar de Onafhankelijke commissie voor de Bezwaarschriften gestapt omdat de herplant onuitvoerbaar zou zijn vanwege de leidingen in de grond. Volgens de gegevens zou de Raad van State dit in 2021 ook bevestigd hebben. De regionale media melden nu dat de eigenaren van de locatie – ondanks dat de berichtgeving weer achter een paywall zit – 304.000 euro van de gemeente eisen omdat de herplantplicht niet uitvoerbaar is.
Illegale kap buitengebied
In 2017 kon men in de lokale media lezen dat de burgemeester zich zorgen maakte over het toenemende aantal meldingen van illegale kap in het buitengebied. Volgens het bericht worden – lees 2017 – soms groen en groenstructuren in het buitengebied verwijderd om de bewerking van akkers te vergemakkelijken of het aantal vierkante meters grond te vergroten wat nodig is voor de bedrijfsvoering van een bedrijf.
In die periode had de gemeente zo’n 40 handhaafzaken wat met het ‘groen’ te maken had en ondertussen liep het aantal weer op. Het college heeft op dat moment gekozen voor het intensiveren van controle en vervolgen bij illegale houtkap. Tevens werd gemeld dat als de gemeente overgaat op handhaving, het eigenlijk al te laat is. Daarbij komt ook het feit dat een oudere, grote eik niet of nauwelijks te vervangen is door de aanplant van een jong nieuw boompje. De burgemeester gaf tevens aan dat fors werd ingezet op de plicht tot herplanting, waarvoor een rekenmodule wordt gebruikt.
Herstel landschap Berkelland
Op de gemeentelijke site van de gemeente Berkelland – met de plaatsen Borculo, Ruurlo, Eibergen, Neede en de kleinere dorpjes Beltrum, Geesteren, Gelselaar, Haarlo, Rekken en Rietmolen – is een artikel geplaatst – zonder datum – over het feit dat op verschillende locaties in de gemeente in de afgelopen jaren landschapselementen zijn veranderd of helemaal verdwenen. Hierbij moet men denken aan bomenrijen, bossen of houtsingels, waarbij bij een aantal gevallen geen vergunning was aangevraagd.
De gemeente heeft de verschillende situaties en locaties in kaart gebracht, zodat met de betrokken grondeigenaren afspraken gemaakt kunnen worden om de landschapselementen te herstellen. Het college is van mening dat deze elementen van groot belang zijn, die bijdragen aan het coulisselandschap en een groene en gezonde leefomgeving. Daarom is de gemeente van mening dat deze elementen behouden moeten blijven en zelfs versterkt. Dit wordt onder meer gedaan doordat de gemeente zelf landschapselementen aanlegt en middels een aangepast bermbeheer.
Hiervoor wordt samengewerkt met grondeigenaren om het groen karakter van de gemeente te behouden, waarbij tevens wordt aangegeven dat de gemeente optreedt als er ergens illegaal gekapt wordt. Daarnaast heeft het college gemeld dat met het project Herstel Landschapselementen uitvoering wordt gegeven aan een besluit van de gemeenteraad die dit eerder had aangenomen en zoals het is opgenomen in de programmabegroting.
Landschapselementen
Op een andere gemeentelijke pagina wordt uitleg gegeven over de landschapselementen, die volgens de gemeente de bouwstenen zijn van een landschap. De elementen bepalen de structuur en daarmee de identiteit van een landschap. Hierbij kan men denken aan bomenrijen, struwelen, houtwallen, houtsingels of bossen. Daarnaast vormen de landschapselementen een belangrijke plaats voor voedsel, veiligheid en voortplantingsplaats voor veel soorten planten en dieren.
Deze plaatsen zijn belangrijk voor het groene landschap van de gemeente en moeten daarom behouden blijven en worden versterkt. Middels luchtfoto’s van de verschillende jaren worden de landschapselementen gecontroleerd of ze veranderd zijn of helemaal verdwenen. Indien er in het archief geen vergunning te vinden is, wordt er contact gezocht met de grondeigenaren over het herstel van de elementen.
Bomenbeleidsplan en -verordening
In 2006 kwam de gemeente met ‘Bomenbeleidsplan ‘Bijzondere’ bomen in Berkelland’ waarin werd gemeld dat er vanaf 1 januari 2005 de nieuwe gemeente Berkelland van start is gegaan met een grondgebied van zo’n 25.000 ha. Het gebied was uitgestrekt, gevarieerd en overwegend landschappelijk buitengebied. Het nadeel was dat er op 1 januari 2005 geen eenduidig beleid was ten aanzien van bomen. Daarom is een beleidsverkenning uitgevoerd om na te gaan hoe het beleid was vastgelegd.
Vele documenten zijn geanalyseerd , waarna de nieuwe gemeente conclusies kon trekken om te komen tot het Programma Van Eisen voor het bomenbeleid, zodat daarna de gemeenteraad de opdracht heeft gegeven om eerst de bomenverordening uit te werken met daarin centraal een ‘bijzondere bomenlijst’. In de lokale media kwam in 2023 een bericht over de Bomenverordening 2023. Hierbij werd gesproken over het coulisselandschap van de Achterhoek.
Voor dit landschap zijn de houtwallen en erfbeplanting van groot belang. In de gemeente zijn een aantal bomen, zoals de Beuk, die het moeilijk heeft met de klimaatverandering, naast dat houtkap een bedreiging is. Voor de gemeente waren dit genoeg redenen om zorgvuldig om te gaan met haar bomen, waarbij de Bomenverordening 2023 een belangrijk instrument is. Deze verordening is opgesteld voor de bescherming van het landschap en de landschappelijke elementen. Maar is ook bedoeld dat de gemeente in contact komt met de bewoners die af willen van sommige bomen of beplanting.
(Bronnen: Gemeente Berkelland, Gemeenteraad Berkelland, De Gelderlander, Achterhoeks Nieuws, Tubantia, Berkel Bericht, AD, Officiële Overheidspublicaties)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 09.05.2026
