GILZE EN RIJEN – Om zaken te kunnen volgen – en te begrijpen – in verschillende projecten is het van belang om de zaken regelmatig door te nemen nadat de informatie is opgevraagd en verzameld, de locatie(s) te bezoeken en mensen te spreken. De afgelopen dagen heeft de Stichting De Groene Mantelzorger dit weer eens in het project ‘Spoorzone’ Rijen gedaan en laat het duidelijk zijn dat het geheel niet veel duidelijker is geworden dan in de vorige artikelen beschreven.
Inventarisatie Bomenbestand Spoorzone
Op 11 juli 2023 is het rapport ‘Bomeneffectanalyse – inventarisatie bomenbestand Spoorzone te Rijen Gemeente Gilze & Rijen’ geschreven door een onafhankelijk bureau gespecialiseerd in de buitenruimte, in opdracht van de gemeente Gilze en Rijen. Duidelijk hierbij wordt aangegeven dat het een Bomen Effect Analyse is en dus met andere woorden zal het rapport komen met de effecten van de werkzaamheden in het project Spoorzone voor de bomen in het gebied. Volgens de inleiding zou het hierbij gaan om de vragen over de actuele conditie van de bomen, de toekomstverwachting van de bomen, de kwaliteit en de behoudenswaardigheid van de bomen en het verplanten van een aantal bomen.
Daarnaast heeft de beschrijving zich gericht op de Spoorzone en wordt beschreven als locatie: Julianastraat, Koolaspad, Spoorlaan Noord, Stationsplein en Stationsstraat. Nu spreekt het project Spoorzone over het ‘kappen van bomen’ op 3 verschillende locaties, te weten: 9 bomen – en 1 verplaatsing – op de kruising van de Julianastraat / Ericssonstraat, 3 bomen op de kruising van de Julianastraat en de Karel Doormanstraat en 16 bomen – waarvan 2 bomen in de Stationsstraat, 1 boom in de buurt van Spoorlaan Noord, 2 bomen aan het Koolaspad, 5 bomen aan de Spoorlaan Zuid, 1 boom op de kruising van de Laagstraat en het Stationsplein en 5 bomen op het Stationsplein.
Het eerste opvallende hier is dat de Spoorlaan Zuid niet wordt genoemd in de BEA van het adviesbureau, waarbij het rapport spreekt over een onderzoek wat uitgevoerd is op 3 en 4 juli 2023 bij 243 bomen. Hierbij is dan weer het volgende opvallende punt te melden en dat is dat als het plan is om 28 bomen te kappen op een specifieke locatie, waarom men dan 243 bomen gaat onderzoeken. Zou het kunnen dat de periodieke keuringen en het periodieke onderhoud al een tijd stil hebben gelegen, waarbij de gemeente 2 vliegen in één klap kon slaan: namelijk de gezondheidsstatus bekijken van de bomen in het gehele gebied en de bomen eruit halen die gekapt moeten voor het project.
Maar daarbij zijn dan nog wel een aantal vragen te stellen, onder meer waarom de Walnoot in de buurt van de Spoorlaan Noord zou moeten verdwijnen en de Haagbeuk verder op in de Stationsstraat – nog voor de kruising met de Spoorlaan Noord. Het andere probleem zijn de 5 Amberbomen aan de Spoorlaan Zuid die moeten verdwijnen, maar deze straat is in het rapport niet genoemd.
De bomen en de nummering
Het rapport geeft tevens aan dat binnen het projectgebied 2 monumentale bomen zijn aangetroffen, die ook voorkomen in de lijst monumentale bomen Gilze en Rijen. In het rapport worden de bomen Platanus x hispanica genoemd met nummer 167 en 168 plantdatum 1910 en op particulier terrein. Op de bomenkaart worden ze Platanus hispanica genoemd – met nummer 269 en 270 – en plantdatum 1925. Deze bomen staan aan de Julianastraat, tussen de Jurriaen Andriessenstraat en Johannes van Dreghtstraat. Overigens staat er verderop nog een Platanus hispanica, maar die is van 2016. Op de Lijst van Monumentale bomen worden de 2 bomen Platanus acerifolia genoemd, maar beide namen zijn synoniemen voor de Gewone Plataan.
In het artikel ‘Kap van 28 bomen voor aanleg van tunnel Spoorzone’ van 27 april is ook al gewezen op de nummering van de bomen en de gezondheidsstatus van de bomen binnen het project Spoorzone. In het rapport wordt aangegeven dat 1 van de 2 monumentale Platanen een ‘risicoboom’ is – in 2023 – en gesnoeid moest worden binnen 3 maanden. Niet duidelijk is of dit is gebeurd, overigens is de status van de 2 bomen binnen het project helemaal niet duidelijk. Daarnaast is het ook niet duidelijk wat de status van de 5 Amberbomen waren ten tijde van het opstellen van het rapport, daar ze niet opgenomen zijn in het rapport maar wel op de lijst van de te kappen bomen voorkomen.
Ook hier is de nummering van de bomen op de Bomenkaart niet hetzelfde als op de kaarten van het Project. Bij de Bomenkaart zijn het nummers 25 tot en met 29 – gerekend van de Julianastraat en op de projectkaart zijn het nummers 87 tot en met 87a, gerekend in dezelfde richting. Overigens is een nummer 87 genoemd in het rapport op de locatie, die zou moeten horen in het project Spoorzone. Tevens zouden voor het station 5 Winterlindes moeten verdwijnen, die pas in 1987 zijn aangeplant. Op de Bomenkaart hebben de bomen de nummers 1, 3 tot en met 6 en op de lijst van te kappen bomen 76 tot en met 80.
Bomen Effect Analyse
In het rapport worden adviezen genoemd en wordt tevens aangegeven wat de gezondheidsstatus is van de bomen. Het blijkt dat de conditie voor 94 bomen ‘redelijk’ te noemen is en voor 80 ‘zelfs ‘goed’, waarbij het adviesbureau zelfs aangaf dat 211 bomen een positieve verwachting hebben van meer dan 15 jaar en zo’n 16 bomen een verwachting van 10 tot 15 jaar. Daarnaast hebben 16 bomen een toekomstverwachting van minder dan 10 jaar, waardoor ze een negatieve behoudenswaardigheid is afgegeven. Tevens staan in het gebied 14 bomen met een hoge behoudenswaardigheid, zoals de monumentale Platanen, diverse bomen op particulier terrein en enkele oude Beuken en Lindes. Bij 163 bomen moet het uitgangspunt ‘behoud’ zijn.
Daarnaast is het advies afgegeven om als de juiste keuzes zijn gemaakt, het juiste gebied bekend is met de exacte grenzen voor het projectgebied om nogmaals een BEA uit te voeren. Uit de documenten is niet te halen of deze BEA voor alle 3 gebieden reeds is uitgevoerd. In de BouwApp van het project Spoorzone is aangegeven dat er in de weken 41 tot en met 43 werkzaamheden worden gedaan in het kader van het verleggen van kabels en leidingen in de omgeving van het station. De vraag is hierbij of er een of meerdere BEA’s en QuickScan Flora en Fauna zijn uitgevoerd.
(Bronnen: Gemeente Gilze en Rijen, Bomenkaart, documenten Project Spoorzone, De BouwApp, BEA Bomenbestand Spoorzone, Khamakar News Agency)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 03.10.2026
