HARDERWIJK – Op 18 juli 2025 kon men op de site TenderNed lezen over een aankondiging van een gegunde opdracht in het kader van een Soortenmanagementplan voor de Inkoopsamenwerking Noord Veluwe voor de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Putten. Volgens de tender biedt het Soortenmanagementplan (SMP) een oplossing voor het isoleren en voor de doelstellingen, waarbij het gaat over de bescherming van dieren door de gemeente.
Soortenmanagementplan
Volgens de gegevens van de tender zou de gemeente meer plaats maken voor de dieren dan ze gaan verliezen door de isolatieopgave. De gemeente mag dan een vergunning aanvragen met het Soortenmanagementplan (SMP), waardoor de inwoners niet zelf alle stappen hoeven door te lopen, daar de gemeente dit reeds heeft gedaan. Volgens de lokale media lopen vanaf 1 april ecologen door de gemeente Harderwijk waar vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen voorkomen.
Volgens het bericht zou de inventarisatie tot half juli duren en de resultaten van het onderzoek vormen de basis voor een nieuw Soortenmanagementplan van de gemeente Harderwijk. Met de SMP wil de gemeente voorbereid zijn op werkzaamheden zoals isolatie, renovatie en sloop. Dit soort werkzaamheden kunnen beschermde diersoorten verstoren of in gevaar brengen. Daarom heeft de wet voorgeschreven dat eerst onderzocht moet worden of deze dieren aanwezig zijn en met de uitkomsten worden de maatregelen bepaald die nodig zijn om de soorten te beschermen.
Voor het onderzoek is een ecologisch adviesbureau ingeschakeld dat op verschillende momenten in de verschillende gebieden aanwezig is of is geweest. Dit komt omdat de huismussen vooral ‘s ochtends worden gezien, gierzwaluwen rond zonsondergang en vleermuizen op het moment dat het donker is. Daarnaast zijn er ook verschillende periodes voor het veldwerk, zoals van 1 april tot 15 mei – voor de huismussen – 15 mei tot en met 15 juli – voor de vleermuizen en de gierzwaluwen – en in dezelfde periode nogmaals bij de watergangen.
Projectplan Soortenmanagementplan (SMP)
In de Raadsvergadering van de gemeente Harderwijk – donderdag 16 januari 2025 – is het Projectplan Soortenmanagementplan (SMP) – van 5 november 2024 – besproken en het college heeft de gemeenteraad voorgesteld om een Soortenmanagementplan op te stellen, waardoor de inwoners geen tijd- en geldkostend ecologisch onderzoek uit hoeven te voeren en een omgevingsvergunning aan te vragen bij de provincie om de woning te isoleren. Tevens wordt gemeld dat met het doorvoeren van de compensatiemaatregelen (extra) verblijfplaatsen voor vleermuizen en andere gebouwbewonende diersoorten worden gecreëerd.
Hierdoor wordt de huidige populatie in stand gehouden én wordt de uitbreiding van de verschillende soorten gefaciliteerd. Het voorstel werd unaniem aangenomen door de gemeenteraad. In het document worden de verschillende wijken in het kort besproken, onder meer de wijk Stadsdennen, die rond 1974 is aangelegd en wat tegenwoordig bestaat uit een combinatie van winkelgebied met rondom woongelegenheid. Tevens bestaat het grootste deel van de wijk uit rijtjeshuizen met kleine voor- en achtertuinen, waardoor er niet heel veel groen te vinden is in de wijk, behalve wat kleine parkjes en groenstroken.
Vleermuizen in Harderwijk
In het Projectplan is ook een lijst geplaatst van plaatsen – wijken – in de gemeente waar men onder meer vleermuizen kan tegenkomen, waarbij gebruik is gemaakt van NDFF en een lokale vleermuisspecialist. Zo wordt aangegeven dat de Gewone Dwergvleermuis overal kan voorkomen, net als de Laatvlieger – vooral in boomrijke wijken -. Daarnaast zou de Ruige Dwergvleermuis in Stadsdennen voorkomen en de Meervleermuis bij het Wolderwijd en Veluwemeer en de Watervleermuis bij Randmeren, beken en vijvers.
Daarnaast kan men vinden – met een beetje Googelen – dat er vleermuizen in en rondom het Winkelcentrum Stadsdennen vliegen en verblijven. Daarentegen hebben ecologen niet specifiek één openbaar rapport over alleen de winkels gepubliceerd, maar de lokale media melden dat de wijk Stadsdennen door de jaren heen onderdeel van intensief vleermuisonderzoek is – onder meer in 2025.
Volgens bronnen bestaat het winkelcentrum Stadsdennen niet alleen uit winkels, maar is er een combinatie met diverse appartementencomplexen en omliggende naoorlogse hoogbouw. Juist de spouwmuren, dakranden en dilatatievoegen van dit soort grotere gebouwen kunnen populaire locaties zijn voor vleermuizen om overdag te slapen en te overwinteren. Rondom het winkelcentrum is sprake van straatverlichting – vaak kunstverlichting – die nogal wat groepen insecten aantrekt en juist deze insecten fungeren als een soort ‘lopend buffet’ voor de vleermuizen.
Ondanks de wereldberoemde broer – Vondelpark in Amsterdam, waar tientallen vleermuizen actief jagen – kan de groene omgeving van het Vondelpark in Harderwijk en de omliggende woonwijken een uitstekend leefgebied voor de vleermuizen bieden. Deze diertjes zijn actieve jagers die dol zijn op insecten en beschutte locaties. Volgens bronnen laat de gemeente Harderwijk regelmatig grootschalig ecologisch onderzoek uitvoeren naar de verspreiding van beschermde diersoorten zoals de Dwergvleermuis en de Laatvlieger.
Omdat het Vondelpark rijk is aan bomen en grenst aan spouwmuren van omliggende woningen, zou dit de ideale locatie zijn voor vleermuizen om overdag te rusten en in de avond te jagen op insecten. Het blijft alleen vreemd dat een woordvoerder van de gemeente vorig jaar liet weten dat er geen onderzoek nodig was, omdat er geen (beschermde) vogels aanwezig waren aan de Tesselschadelaan, ondanks de uitwerpselen van vogels, de nesten die zijn gesignaleerd, de geluiden en de aanvliegroutes.
(Bronnen: Gemeente Harderwijk, Stad en Groen, TenderNed, NDFF, Veluwe FM, Harderwijker Courant, Provincie Gelderland, SMP Check)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 12.09.2026
