ASSEN – De gemeentelijke site van de gemeente Assen heeft een artikel gedeeld over de noodkap van 2 monumentale bomen op de Brink. Het artikel is van 5 november en de noodkap is op 6 november uitgevoerd. Het gemeentelijke artikel heeft aangegeven dat beide bomen te ziek waren en een risico vormden voor de openbare veiligheid. Het risico kwam doordat op de stammen de Tonderzwam groeide, wat een schimmel is die ervoor zorgt dat de stam van de boom zwak wordt en uiteindelijk kan omvallen.
Spoedvergunning
De noodkap – waarom een versnelde spoedvergunning werd verleend voor het kappen van de 2 bomen – ging over 2 monumentale bomen, namelijk een Amerikaanse Eik en een Zomerlinde. Deze bomen zijn in 2024 al flink gesnoeid met de hoop dat de bomen nog langer mee zouden kunnen. De vraag is wat het snoeien – behalve evenwicht – zou kunnen oplossen als de bomen last hebben van de Tonderzwam.
Vlak voor de noodkap kwam de gemeente met resultaten van een nieuw onderzoek, ondanks het feit dat de monumentale bomen elk jaar door een boomdeskundige worden gecontroleerd. Uit het onderzoek is gebleken dat de bomen in zulke slechte staat waren, dat ze een – volgens de gemeente – risico voor de openbare veiligheid zouden zijn. Vandaar dat de gemeente gekozen heeft voor de spoedvergunning en voor de noodkap.
Monumentale bomen
Daarnaast heeft de gemeente in het artikel aangegeven dat er naast de 2 gekapte monumentale bomen er meer monumentale bomen aan de Brink staan. Van deze bomen krijgt een aantal bomen extra aandacht, omdat deze oud of mogelijk ziek zijn. De vraag hierbij is hoeveel bomen ziek zijn en welke ziekte bij deze bomen zijn geconstateerd tijdens de jaarlijkse controles.
De gemeente laat weten dat naar aanleiding van de controles de gemeente actie zal ondernemen om de bomen op een veilige manier te behouden. De planning is dat aan het eind van het jaar 3 nieuwe bomen geplant gaan worden. Volgens de media zal het hierbij gaan om 3 nieuwe Lindes, die al een flink formaat hebben. Ook de lokale media hebben zich gevoegd tot het brengen van het nieuws over de 2 gekapte monumentale bomen en gaven aan dat de Amerikaanse Eik schuin tegenover de ingang van het Drents Museum heeft gestaan – op de hoek met de Torenlaan.
De Zomerlinde stond voor het voormalige Huis van Bewaring – op de hoek met de Brinkstraat – en ook hier werd gesproken over de Tonderzwam, die het hout van de bomen aan zou tasten, waardoor de stam verzwakt, waardoor uiteindelijk de boom kan omvallen. Bronnen hebben gemeld dat de bomen zo’n 160 jaar oud waren. De lokale media hebben gemeld dat zo’n 2 jaar geleden de gemeente een grote reddingsoperatie heeft uitgevoerd, waarbij de kroon fors kleiner werd gemaakt en tevens zijn zware takken toen afgezaagd, zodat de bomen nog enkele jaren overeind konden blijven.
Waardevolle en monumentale bomen
De gemeente Assen is van mening dat de monumentale bomen de groene parels zijn van Assen, die opvallen door de omvang en hebben een grote waarde voor de omgeving. Deze bomen worden met veel aandacht onderhouden en beschermd. De gemeente heeft in een gemeentelijk artikel laten weten dat de gemeente de bomen op de kaart ‘Waardevolle en Monumentale Bomen Assen’ zet om ze te beschermen. Op deze kaart staan ook de private monumentale bomen, die zijn aangemeld.
De gemeente heeft gemeld dat er in Assen zo’n 9.000 monumentale bomen in de openbare ruimte aanwezig zijn – wat overigens een heel groot aantal is – en nog eens 750 monumentale bomen in private tuinen. Op de kaart – locatie De Brink – zijn 17 bomen te vinden, te weten 2 maal Linde (1975), 2 maal Linde (1970), 4 maal Zomereik (1965), Zomereik (1900), 2 maal Linde (1900), 2 maal Plataan (1900), Plataan (1933), Rode Beuk (1900), 2 maal Plataan (1975).
Volgens deze kaart zijn er geen bomen aanwezig die ouder zijn dan 126 jaar. De gemeente geeft op haar site aan dat een monumentale boom minimaal 60 jaar is en een redelijke conditie heeft. Naast de monumentale bomen heeft de gemeente ook ruim 11.000 ‘waardevolle bomen’, die een leeftijd hebben tussen 40 en 60 jaar oud zijn.
De Tonderzwam
De Fomes fomentarius is de Echte Tonderzwam en wordt genoemd als een meerjarige, houtachtige paddenstoel, die groeit op de stammen van dode of verzwakte loofbomen. Volgens bronnen is de zwam het hele jaar door te vinden in het bos en staat vooral bekend om het harde, hoefvormige uiterlijk en de historische rol bij het maken van vuur. Opvallend in verschillende bronnen zijn de voorkeur bomen van deze Tonderzwam.
Zo wordt aangegeven dat de Echte Tonderzwam voornamelijk groeit op de Berk, de Beuk en minder vaak op de Populier of Eik. De sporen van deze Tonderzwam dringen een boom binnen via beschadigingen in de bast of wortels, waarna witrot ontstaat. Hierdoor zal het hout worden afgebroken en de boom zal afsterven. In het bos zal de Tonderzwam een belangrijke schuil- en broedplaats zijn voor allerlei insecten en micro-organismen. Naast de Echte Tonderzwam komen in Nederland ook de Platte Tonderzwam en de Dikrandtonderzwam voor, maar die behoren tot een andere groep Houtzwammen.
(Bronnen: Gemeente Assen, Drents Nieuws, RTv Drenthe, Natuurpunt, Bos en Natuur)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 12.11.2026
