OUDEWATER – Afgelopen donderdag stonden de gemeente Oudewater en omwonenden van de Kromme Haven en Donkere Gaard tegenover elkaar bij de bestuursrechter in Utrecht. Hierbij gaat het om het project ‘Masterplan binnenstad’ waarbij is aangegeven dat de gemeente Oudewater na de zomer met de herinrichting van de binnenstad wil beginnen. Een onderdeel van dit Masterplan is het gebied van de Kromme Haven en Donkere Gaard, waar – volgens de plannen van de gemeente – 32 bomen moeten gaan verdwijnen. De omwonenden zijn van mening dat de bomen gewoon moeten blijven staan.
Masterplan binnenstad
Op de gemeentelijke site van de gemeente Oudewater is een pagina ‘Masterplan binnenstad’ te vinden, waar tekst en uitleg wordt gegeven over het plan. Volgens de gemeente is het Masterplan een groot project wat bestaat uit meerdere deelprojecten, waarmee werkzaamheden worden uitgevoerd om de binnenstad van Oudewater mooier, veiliger en leefbaarder te maken.
Aandacht wordt geschonken aan het deelproject ‘Donkere Gaard en Kromme Haven’ waarbij is aangegeven dat er een aantal procedures zijn gestart rond de verleende vergunningen. Het college heeft gemeld, dat zolang hierover geen definitieve duidelijkheid bestaat, de werkzaamheden in deze 2 straten niet zullen starten. De gemeente verwacht dat – na het onherroepelijk worden van de vergunningen – de werkzaamheden in de 2e helft van 2027 zullen starten.
Petitie tegen bomenkap
In oktober 2025 melden de regionale media dat de omwonenden een petitie gestart hebben omdat ze het niet eens waren met de kap van de 32 Lindes. Tevens werd gemeld dat de 32 bomen op de gemeentelijke Lijst van Beschermde Bomen voorkomen, wat inhoudt dat de bomen alleen gekapt mogen worden, als ze ziek zijn, een direct gevaar vormen voor de omgeving of dat de bomen in de weg staan voor noodzakelijke werkzaamheden aan de infrastructuur en de bewoners zijn van mening dat geen één punt van toepassing is.
Op het moment van het artikel in 2025 hadden al zo’n 500 omwonenden de petitie getekend waarmee ze pleitten voor het opnieuw bestraten van de Kromme Haven en Donkere Gaard, zodat de bomen konden blijven staan. Het bleek dat college en gemeenteraad voor het rooien van de 32 Lindes waren en dus nog steeds zijn. Als de bewoners geen positieve reactie kreeg van de gemeente, zou men naar de rechter gaan wat ondertussen is gebeurd.
Veelgestelde vragen bomen Donkere Gaard
Op de gemeentelijke site is ook een pagina te vinden met de titel ‘Veelgestelde vragen bomen Donkere Gaard’. De gemeente heeft hier aangegeven dat een onafhankelijke boomdeskundige de 32 Winterlindes van de Donkere Gaard en de Kromme Haven heeft onderzocht waaruit is gekomen, dat ze in een slechte conditie zouden verkeren en dat ze een levensverwachting – onderzoek is van 2022 – hebben van 5 tot 10 jaar. Dit zou moeten inhouden – gezien de datum van het onderzoek – dat er nu al bomen aan het afsterven zijn.
Daarnaast zouden de bomen te weinig ruimte hebben waardoor ze minder kunnen groeien, geeft de gemeente aan. Het probleem ligt eigenlijk aan de boomspiegel; als men middels Google Maps naar de Donkere Gaard kijkt, ziet men dat de bomen nog geen meter ruimte om de boom hebben. Normaal gesproken zou de boomspiegel minimaal net zo groot als de kroon moeten / kunnen zijn, waardoor er genoeg ruimte zou zijn om te groeien. Maar er moeten ook auto’s geparkeerd worden, waardoor de bomen moeten inleveren.
Op Google Maps kan men ook foto’s zien van andere jaren en dan kan men onder meer zien dat de bomen in augustus 2018 en 2017 maar zeker in september 2016 er goed uitzagen, wat erop wijst, dat – in ieder geval op dat moment en van een foto – de bomen niet ziek leken. Volgens de gemeente bestaat de ondergrond uit een zuurstofarme kleilaag en er is een kadeconstructie. Hierdoor ontstaat te weinig ruimte voor de wortels, waardoor ze vaak oppervlakkig liggen en daardoor de bomen moeilijk water en voedingsstoffen kunnen opnemen.
Ook dit punt kan mogelijk opgelost worden door een veel gezondere grond te gebruiken, wat goed zou passen doordat de straat groot onderhoud moet krijgen, De gemeente geeft tevens aan dat de wortels van de bomen – die overigens oppervlakkig liggen en niet heel sterk zullen zijn – de stenen omhoog drukken. De straat moet hersteld en weer vlak gemaakt worden, waardoor de straat en het zandbed opengebroken moet worden en hergeprofileerd. De gemeente is van mening dat hierbij de wortels beschadigd zullen worden of afgesneden, Daarnaast zegt de gemeente dat de bomen al in slechte conditie zijn, waardoor ze de schade door de werkzaamheden niet zullen overleven of sneller zullen afsterven.
Beschermde bomen
De gemeente Oudewater heeft een ‘Bomenlijst, bijlage 1 bij de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Oudewater 2012’. Op pagina 3 kan men het onderdeel ‘Beschermde bomenlijst, sublijst beeldbepalend stadsgezicht (geen beschermde status) Algemene plaatselijke verordening Jaar van opstellen : juli 2008’ vinden. Opvallend hierbij is dat de lijst de naam heeft ‘Beschermde bomenlijst’, dat het gaat over beeldbepalend stadsgezicht, maar dat er achter staat ‘geen beschermde status’.
De bomen aan de Donkere Gaard en de Kromme Haven zijn de Tilia cordata – Winterlinde – in totaal 23 en 8 bomen. Maar het blijkt dat er in Oudewater er nog veel meer staan, mogelijk zo’n 234 bomen in totaal – gegevens van 2008. Wil dat zeggen dat al deze bomen een slechte conditie hebben? Het is belangrijk om daar ook achter te komen of die bomen meer ruimte hebben en een betere ondergrond. Tevens is het van belang om de gezondheidsstatus van alle 234 bomen te controleren en een nieuw onderzoek uit te voeren.
(Bronnen: Gemeente Oudewater, Gemeenteraad Oudewater, AD)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 17.07.2026
