OISTERWIJK – De lokale media in de gemeente Oisterwijk kwamen eind mei met het artikel ‘B-team Oisterwijk roept op meer heggen te planten’. Volgens het artikel zijn heggen veel meer dan alleen een erfafscheiding. Heggen zijn een belangrijk leefgebied voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Daarom heeft het B-team opgeroepen om meer inheemse heggen aan te planten.
Het B-team
Het B-team staat voor het Biodiversiteit-team Oisterwijk en is een vereniging van betrokken inwoners die de deskundigheid inzetten voor het behoud en uitbreiding van biodiversiteit. Het doel van de vereniging is te zorgen voor een zo groot mogelijke soortenrijkdom aan planten en dieren, naast een waardevol natuur- en cultuurlandschap in de gemeente Oisterwijk.
De vereniging heeft naast de ‘gewone’ leden ook Vrienden van het B-team Oisterwijk die zorgen voor een financiële bijdrage, zodat het B-team door kan gaan met haar activiteiten. Volgens de gegevens op de site bestaat het actieve hart van het B-team uit 13 leden, waaronder 3 bestuursleden; dit bestuursteam wordt het ‘dagelijkse’ B-team genoemd. Er is intensieve vorm van communicatie en verschillende manieren om aan het behoud en het herstel van de biodiversiteit in de gemeente te werken.
Heg belangrijk voor biodiversiteit
Uit een recent Engels onderzoek is gebleken dat heggen belangrijk zijn voor de biodiversiteit. Een ecoloog heeft in Engeland 2 jaar lang 1 enkele heg onderzocht, waarin tijdens het onderzoek bleek dat er meer dan 2.000 soorten dieren en planten aanwezig waren, met name insecten.
In Nederland is de aandacht voor heggen ook aanwezig en nog steeds groeiend. Ook hier is onderzoek gedaan, zoals in het Maasheggengebied bij Boxmeer, waaruit het onderzoek is gebleken dat heggen niet alleen boven de grond van belang zijn, maar dat de heggen ook zorg dragen voor een rijk bodemleven en zelfs beter water vasthouden tijdens droge perioden.
Vroeger vaker te zien
Volgens de site van het B-team bieden heggen voedsel, beschutting en de mogelijkheid tot het aanleggen van nesten voor veel dieren. Tevens hebben de heggen ook nog praktische voordelen, onder meer het zorgen voor verkoeling, het verminderen van verdroging en de mogelijkheid tot het verbinden van stukken natuur. De heg kwam rond Oisterwijk veel voor en vormde met andere heggen een natuurlijk netwerk dwars door het landschap. Echter, veel heggen zijn in de loop van de tijd verdwenen.
Natuurlijk kunnen heggen ook veel betekenen in woonwijken, waarbij bloeiende struiken, bijen, vlinders en vogels aantrekken. Tevens worden op deze manier voor meer groen in de straat gezorgd. Bij hitte zullen de heggen bijdragen aan verkoeling, beter dan een schutting of een stenen erfafscheiding. Het verschil is zelfs al te merken met een kleine heg in een tuin of langs het erf. Het B-team geeft aan dat elke extra meter heg de natuur vooruit helpt én de leefomgeving groener en klimaatbestendiger maakt.
Heggen en hagen belangrijk voor biodiversiteit
In een artikel van de Nederlandse Jagersvereniging van september 2021 werd reeds gesproken over het feit dat heggen en hagen belangrijk zijn voor de biodiversiteit. De schrijver van het artikel heeft gemeld dat Nederland ooit meer heggen had dan Engeland, maar dat veel van de heggen verdwenen, waardoor het leefgebied voor flora en fauna ook mee verdween. Volgens de schrijver is toen een verandering te bespeuren geweest, daar in het kader van het herstel van de biodiversiteit steeds meer heggen aangelegd werden (in 2021).
Het verbeteren van de biodiversiteit zou onder meer kunnen door het herstel van heggen en andere vormen van kleine landschapselementen. Het mag duidelijk zijn dat een heg iets meer is dan een rijtje struiken naast elkaar. In Nederland was het tot ongeveer halverwege de 20e eeuw bijna elke akker en weide voorzien van een heg of houtwal. Men kon hierbij de Meidoorn, Sleedoorn, Vlier, Wilg, Els en andere bomen en struiken zien die brede hagen vormden.
Verdwenen van oeroud Hollands zicht
Op deze manier kreeg het vee op de warme dagen een plaats van schaduw en kon er in de herfst en winter hout worden geoogst voor de kachel en kon hout van wilgen voor vele doeleinden gebruikt worden. Het goede van de heg was dat er op en rond en tussen de heg kruiden, mossen, paddenstoelen, insecten, vogels en andere dieren hun eigen plaatsje konden vinden. Volgens de Nederlandse Jagersvereniging kon men in vroegere tijden overal heggen tegenkomen, ook bedoeld om het vee binnen of buiten een gebied te houden.
Alleen deze functie verdween door de uitvinding van prikkeldraad, maar de grote klap kwam door de invoering van ruilverkaveling en de toegepaste technieken in de landbouw. In een modern productielandschap pasten de heggen niet meer, mede gezien grotere machines, grotere kavels en het onderhoud van de heggen. De enige optie was toen dat de heggen op grote schaal gerooid werden, wat ook een klap was voor de leefwereld van veel dieren en planten. Ondertussen is deze werkwijze gestopt en begint men weer nieuwe heggen te planten. Kenners geven aan dat er verschillende soorten heggen zijn, onder meer de knip- en scheerheg, de struweelhaag, de Gelderse haag, de Maasheg, de Zeeuwse Haag.
(Bronnen: B-team Oisterwijk, Oisterwijk Nieuws, Gemeente Oisterwijk, Jagersvereniging Nederland)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 04.06.2026
