LEUSDEN – De regionale media gaven deze week aan dat de gemeente Leusden afgelopen week 2 kapvergunningen heeft verwerkt, waarvan 1 een aanvraag is en de ander een toegekende kapvergunning, waartegen bezwaar mogelijk is. Mogelijk zouden het bomen kunnen zijn op particulier grondgebied. Daarom is het van groot belang – onder meer voor omwonenden, geïnteresseerden en natuurorganisaties – dat er een Bomenkaart is, zodat men kan onderzoeken wat er aan de hand is.
Groene kaart
De gemeente Leusden moet een compliment krijgen, want de gemeentelijke site geeft aan dat de gemeente werkt met het ‘Groene Kaart’ model. Volgens de gemeente is dit een kaart waarop alle bomen staan waarvoor een vergunning moet worden aangevraagd. Hierbij kan het gaan om solitaire bomen en boomgroepen, maar ook om boomstructuren.
Volgens de site staan op de Groene Kaart ook waardevolle en monumentale particuliere bomen en als een particuliere boom niet op de Groene Kaart staat, dan is er geen vergunning nodig en mag deze ‘gewoon gekapt’ worden. Daarentegen zijn de bomen die wél op de kaart staan, beschermd. Indien zo een boom gekapt moet worden, is ontheffing nodig, die bij hoge uitzondering wordt verleend.
Gezien de ‘uitleg’ van de Groene Kaart is het een editie van 2020 en een definitieve versie. De 2 vergunningen van de afgelopen week zijn gecontroleerd op de kaart, waarbij het adres voor de aanvraag tot kap van 1 boom, er in het gebied waardevolle bomen staan (2 x Rode Beuk, die in 1945 zijn geplant) en een monumentale boom (Schietwilg, die in 1940 is geplant). Volgens de vergunning is de gemeente akkoord gegaan met de kap van de Wilg, wat mogelijk de monumentale boom zou kunnen zijn.
Bomenplan Leusden 2012 – 2021
Als het over bomen gaat, is het altijd van groot belang om te weten te komen wat de gemeente aan beleid heeft op het gebied van de bomen. De gemeente heeft een ‘Bomenplan Leusden 2012 – 2021’, een ‘Bomenverordening 2024’ en een ‘Groene Kaart 2020’. Het Bomenplan heeft 6 onderdelen, te weten ‘Definitief’, ‘Structuurplan definitief’, ‘Technische kwaliteit definitief’, ‘Uitvoering bomenverordening definitief’, ‘Burgers definitief’ en ‘Beheer definitief’.
Als men verder kijkt, dan vindt men in ‘Definitief’ de visie van de gemeente Leusden (met datum september 2011), waarin wordt gemeld dat bomen belangrijk zijn voor mensen en voor de gemeente Leusden en dat niemand de waarde van bomen zal betwisten. Dit in tegenstelling met het omgaan met bomen, waar iedereen een eigen mening over mag en kan hebben. De gemeente wil op dit gebied een consistente koers varen, juist bij bomen, omdat die ‘een lange omlooptijd’ hebben. Daarom is een goede visie en planning voor lange termijn nodig.
Groene gemeente
De gemeente Leusden heeft in 2005 het Groenbeleidsplan van Leusden vastgesteld, waarbij 1 van de 6 regels het versterken van de oriëntatie en de herkenbaarheid in de bomenstructuur was. Daarnaast heeft de gemeente de zorgplicht, waarbij de gemeente zorgvuldig om moet gaan met de bomen. Volgens het Groenbeleidsplan is de gemeente Leusden een zeer groene gemeente, waar op het grondgebied heidevelden, naaldbossen en landgoederen te vinden zijn.
Het groen van de bebouwde kom van Leusden is voornamelijk te vinden langs de groene randen, langs de ontsluitingswegen, de watergangen en de kleine ‘parken’. Daarnaast zijn er bomenstructuren, de zogenaamde groene linten, die tussen de wijken doorlopen. Volgens het Visiedocument heeft de gemeente binnen de grenzen zo’n 20.660 laanbomen – waarvan 30 procent in het buitengebied te vinden is.
Tevens zijn er enkele duizenden bomen in bosverband. Heel veel bomen zijn geplant in de periode 1960 – 1990, naast dat er relatief weinig echt oude bomenstructuren te vinden zijn en de jonge bomen zijn te vinden in nieuwere wijken. Aangezien er een flinke biodiversiteit is, is de levensduur ook wisselend, maar men moet rekening houden dat veel bomen in relatief korte tijd vervangen moeten worden.
Bomenverordening 2024
De Bomenverordening 2024 is gepubliceerd op 16 januari 2024 en begint met de begrippen die gebruikt worden in deze verordening. Opvallend is dat in de begrippenlijst geen sprake is van de QuickScan Flora en Fauna – die verplicht is – en de toepassing van de 3 – 30 – 300 regel. In artikel 2 wordt gesproken over de Groene Kaart, waarin wordt aangegeven dat de Groene Kaart gaat over ‘de beschermde houtopstand’. Tevens wordt gemeld dat – indien noodzakelijk – de kaart met bijbehorend register iedere 5 jaar wordt herzien.
In de toelichting wordt nog teruggekomen op een aantal zaken, zo ook over de Groene Kaart. Men heeft bewust gekozen voor een topografische kaart – en geen lijst – omdat de duidelijkheid van een kaart vele malen groter is dan van een lijst. Als men de Groen Kaart bekijkt, kan men zien dat er 6 categorieën bomen te vinden zijn op de kaart, namelijk Monumentale Boom, Monumentale Boom (particulier), Structuurboom, Structuurboom (buitengebied), Waardevolle Boom en de Waardevolle Boom (particulier).
Opvallend aan de kaart is dat er erg veel waardevolle bomen zijn te vinden, die voornamelijk in bepaalde wijken te vinden zijn. Daarnaast is de plantdatum niet overal terug te vinden. Tevens zijn er ook nog wat monumentale bomen te vinden, die nog niet heel oud zijn. Ook de structuurbomen hebben niet allemaal een plantjaar. Tenslotte is het jammer dat de gezondheidsrapporten / periodieke controles niet zijn gekoppeld aan de bomen. Maar nogmaals hulde voor de gemeente Leusden voor de Groene Kaart.
(Bronnen: Gemeenteraad Leusden, Officiële Bekendmakingen, AD)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 10.04.2026
