LIEMPDE – Volgens de lokale media wordt op zaterdag 11 april een ‘struintocht’ georganiseerd door ARK Rewilding Nederland in de leembossen van Het Groene Woud. Mensen die mee willen doen, kunnen zich melden via de site van de organisatie en dan bij ‘agenda’. Volgens de aankondiging in de lokale media zal Ger van de Oetelaar uit Liempde de deelnemers begeleiden waarbij men van de gebaande paden afgaat om het bos van dichtbij te gaan bekijken.
Leembos, zeldzaam bos
De site van ‘Trees for All’ laat weten dat in het Brabantse Groene Woud prachtige leembossen voorkomen, die bekend staan als zeldzame bossen, maar dan wel een hotspot van de biodiversiteit, met vele soorten planten en dieren die kenmerkend zouden zijn voor deze bossen. Volgens de site wil de organisatie samen met ARK Rewilding Nederland deze bijzondere natuur verder uitbreiden én versterken.
Daarom wordt ook gewerkt aan meer en nieuw leembos en volgens Trees for All zijn er ondertussen reeds 358.961 bomen en struiken geplant op voormalige agrarische grond en voor de planning van 2025 en 2026 zouden daar nog zo’n 100.000 extra bomen bij moeten komen, waardoor de bestaande natuur met elkaar verbonden worden en dat de unieke biodiversiteit niet verloren gaat.
Leembos, vochtig tot nat
Volgens de gegevens is een leembos, een zeldzaam, soortenrijk vochtig tot nat loofbos. Zo’n leembos groeit op een bodem met een meestal ondoorlatende leemlaag, dat vooral bekend is van de regio Het Groene Woud in Noord-Brabant. Daarbij komt tevens dat de leembossen ecologisch gezien zeer waardevol zijn door de unieke flora en fauna, waardoor ze ook actief beschermd worden en zeker uitgebreid wegens de hoge biodiversiteit.
Zo zou de bodem een ijzer- en kalkrijke leemlaag hebben, die heel vaak net onder het maaiveld ligt, waardoor het regenwater wordt tegengehouden. In de gebieden kan men bijzondere soorten vinden, onder meer de Slanke Sleutelbloem, de Bosanemoon, Knikkend Nagelkruid, Zwartblauwe Rapunzel. Tevens zijn er kenmerkende boomsoorten voor de leembossen, zoals de Haagbeuk, de Iep, de Linde, de Zwarte Els, de Rode Kornoelje, de Gelderse Roos, de Vuilboom.
Naast de bijzondere planten en bomen is een leembos ook aantrekkelijk te noemen voor de Zwarte Specht, de Wespendief, de Houtsnip. Een leembos staat bekend om haar zeldzaamheid maar zeker door de hoge stikstofweerstand. Hierdoor worden de leembossen beschermd als Europees Natura 2000-type, naast dat projecten als die van Trees for All en ARK Rewilding Nederland werken aan de uitbreiding en verbinding van dit soort bossen.
Struintocht op 11 april
De organisatie geeft aan dat de wandeling in het leembos in het teken zal staan van ontdekken en beleven, waarbij uitleg wordt gegeven over het ontstaan van de leembossen, de rol van het water en de bodem in het gebied en het grote belang van dit landschap voor planten en dieren. De aankondiging op de site van ARK Rewilding Nederland laat weten dat er tussen de dorpen en beken van Het Groene Woud een landschap ligt dat men echt moet zien om het te kunnen begrijpen.
Zo komt het leembos in het voorjaar tot leven, waarbij de bodem ruikt naar natte grond, het licht valt op de jonge bladeren en overal de geluiden van de vogels kan horen. Op de bosbodem speelt in het vroege voorjaar een bijzonder schouwspel af, waarbij vroege voorjaarsbloeiers genieten van het lucht wat nog in overvloed aanwezig is. De Bosanemoon zorgt voor een wit tapijt, afgewisseld met fris groen en de gele bloemen van Speenkruid en met een beetje geluk ook de tere klokjes van de Slanke Sleutelbloem. Daarnaast kan men op andere locaties Daslook en Maarts Viooltje vinden.
Uitbreiding leembossen in Het Groene Woud
April 2024 plaatste ARK Rewilding Nederland een artikel op haar site over de uitbreiding van leembossen in Het Groene Woud. Gemeld werd dat er zo’n 12 hectare grond was overgedragen aan het Brabants Landschap wat gebruikt ging worden voor herstel, verbinding en uitbreiding van het meest zeldzame type bos, het leembos. De 12 hectare was een gebied in het Dommeldal. Het was bijzonder, maar geen unicum.
In Het Groene Woud gebeurt steeds vaker dat er wilde natuur bij komt om de bestaande leembossen met elkaar te verbinden. Volgens ARK Rewilding Nederland zou tot 2024 al zo’n 125 hectare aan voormalige landbouwgronden veranderd zijn in nieuwe, zelfredzame natuur. ARK Rewilding Nederland is dan tijdelijk eigenaar over de gebieden om ze daarna over te dragen aan de eindbeheerders. En men gaat verder, daar men tot en met 2027 nog eens 400 hectare er aan wil toevoegen, waarvoor het grootste deel van de agrarische gronden reeds zijn aangekocht.
Het Groene Woud
Er is ook een site van de Stichting Landschap Het Groene Woud, waar veel informatie te vinden is. Volgens de site is Het Groene Woud de groene long van de stedendriehoek Den Bosch, Eindhoven en Tilburg. De geschiedenis van het gebied – met de huidige naam Het Groene Woud – loopt helemaal terug tot aan de laatste ijstijd. Gemeld wordt dat het gebied bestaat – op dit moment – uit 21 natuurgebieden, landelijk gebied, vele beekdalen en mooie dorpen en dorpjes. Met dit alles heeft Het Groene Woud een unieke identiteit gekregen.
In het gebied liggen de gemeenten Best, Boxtel (met Lennisheuvel, Liempde, Esch), Oirschot (met Spoordonk), Oisterwijk (met Haaren, Moergestel), Meierijstad met Schijndel (Wijbosch), Sint-Oedenrode (met Boskant, Nijnsel, Olland) en Veghel (met Erp, Zijtaart, Mariaheide), Son en Breugel, Sint-Michielsgestel (met Berlicum, Den Dungen, Gemonde, Maaskantje, Middelrode) en Vught (met Cromvoirt, Helvoirt).
De Stichting Landschap Het Groene Woud richt zich sinds 2021 helemaal op haar eerste taak en dat zijn de projecten die de kwaliteiten van natuur, landschap en erfgoed in het gebied versterken. Vanaf 1975 werd al gewerkt aan de voorbereidingen, was er een studierapport Het Groene Woud (1994), het eerste Symposium Het Groene Woud (1998) en vanaf 2000 werd er gewerkt aan een organisatiestructuur.
(Bronnen: ARK Rewilding Nederland, Trees for All, Brabants Centrum, Het Groene Woud)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 01.04.2026
