UTRECHT – Eerder werd al geschreven over de te kappen bomen in het Park Transwijk middels het artikel ‘Vleermuizen in de te kappen bomen in Park Transwijk’. Na het stellen van vragen over het onderwerp aan de gemeente Utrecht, komt er een antwoord dat men het terug kan vinden op de gemeentelijke site om daar de documenten te downloaden. Echt klantvriendelijk is dit niet te noemen, maar daarentegen waren al de documenten al via een ander kanaal binnen gekomen.
Bomen kappen en nieuwe bomen planten
De gemeentelijke site van de gemeente Utrecht laat weten in het artikel ‘Park Transwijk: bomen kappen en planten nieuwe bomen’ dat in het Park Transwijk een heuvel ligt waar een waterbak onder ligt voor drinkwater. Het reservoir levert drinkwater aan Utrecht, Houten, Bunnik en Odijk. In het nieuwsitem geeft de gemeente aan dat op een deel van deze heuvel 116 bomen gekapt worden en de gemeente gaat evenveel nieuwe bomen terugplanten op andere plekken. Nu gaat het nog om 113 bomen.
Volgens de gemeente is de kap noodzakelijk om schade aan het reservoir te voorkomen, die zou kunnen ontstaan door de boomwortels en het toenemende gewicht van de bomen. Door de schade aan het reservoir zou het voor kunnen komen dat er niet genoeg drinkwater geleverd kan worden. Daarom is de gemeente van mening dat de bomen gekapt moeten worden. Hierbij mag wel de vraag gesteld worden of er nu al problemen zijn met de levering van drinkwater. Volgens de gemeente Utrecht zijn er reeds 3 van de 116 bomen gekapt, omdat deze bomen een direct gevaar zouden vormen voor de omgeving en hierbij wordt gemeld dat het een noodkap is geweest (‘met spoed’).
Omgevingsvergunning
Op de site van Officiële Bekendmakingen staat ‘Aanvraag omgevingsvergunning, het kappen en herplanten van 113 bomen, Park Transwijk Utrecht, GU-Z2026-0047571’. Hierbij wordt aangegeven dat men de documenten kan opvragen – wat dus niet correct is – en er wordt een reactie termijn van 28.04.2026 genoemd waarbij meteen wordt gemeld ‘LET OP: de rechtsboven vermelde reactie termijn is NIET van toepassing’. Het is allemaal een beetje ‘slordig’ in elkaar gezet.
Op 8 juli 2025 heeft het college een brief gestuurd aan de gemeenteraad met de titel ‘Drinkwaterreservoir Park Transwijk’, waarmee het college de raad wilde informeren over de bomenkap en herplant van bomen in het Park Transwijk, wat noodzakelijk zou zijn om het drinkwaterreservoir te beschermen en de drinkwaterlevering veilig te stellen.
Drinkwaterreservoir
Volgens de gemeente Utrecht is rond 1960 bij de aanleg van het Park Transwijk een drinkwaterreservoir aangelegd wat zo groot zou zijn als 4 olympische zwembaden. Dit reservoir zou onder de heuvel liggen aan de zijde van de Europalaan en de Westdijklaan. Het college geeft in de Raadsbrief aan dat op het reservoir een grondpakket ligt van zo’n 1 meter, waarop in de loop der jaren een bos is ontstaan. Het park is wel aangelegd in 1960 maar het bos is pas later ontstaan. In de Bomen Effect Analyse (BEA) – uitgevoerd door Borgman Beheer in opdracht van Vitens – wordt gemeld dat begin 1970 bomen in het bos zich spontaan hebben ontwikkeld. Overigens is de BEA van maart 2025, nadat een bomenanalyse reeds in oktober 2024 is uitgevoerd door Terra Nostra.
Volgens de gemeente zou het bos een ‘onwenselijke belasting op de constructie van het reservoir’ vormen. Daarnaast zou Vitens het beleid hebben – volgens de Raadsbrief – dat op drinkwaterreservoirs geen diepwortelende bomen en struiken mogen groeien in verband met de gewichtsbelasting en de mogelijke beschadiging door de wortels van de bomen. Het waterreservoir heeft een betonconstructie en het college geeft aan dat deze genoeg is om de aanwezige grond te dragen, alleen zou er nooit rekening gehouden zijn met het gewicht van de bomen en de extra windbelasting die de wortels op de grond overbrengen. Vitens en de gemeente Utrecht komen hiermee in 2025 – zo’n 55 jaar nadat het bos begon met haar ontwikkeling.
Onderzoek en wel / geen scheurtjes
Volgens het college zou uit ‘bouwkundig onderzoek’ blijken dat de bomen moeten verdwijnen, omdat ‘niet gegarandeerd kan worden dat de constructie het gewicht van de bomen inclusief extra windbelasting kan dragen’. Opvallend hierbij is dat de gemeente niet aangeeft, dat de bomen op dit moment een gevaar vormen, maar men kan niet garanderen dat er wat gaat veranderen.
In juni 2025 schijnt Equipe Adviseurs – in opdracht van Terra Nostra – een QuickScan Flora en Fauna uitgevoerd te hebben, omdat de opdrachtgever zo’n 3.000 – 3.500 m2 aan bomen gaat kappen in het projectgebied. Dit gebied bestaat uit 7.500 m2 bosgebied aan de Europalaan met aan haar westzijde Park Transwijk. Men kan zich afvragen of het over hetzelfde gebied gaat, maar gezien de tekeningen / foto’s lijkt het daar wel op. Maar dat kan ook kunnen inhouden dat er meer bomen zullen verdwijnen. Uit de QuickScan kwam dat er negatieve effecten te verwachten zijn op algemene broedvogels, vogels met jaarrond beschermde nesten, grondgebonden zoogdieren, boombewonende vleermuizen, amfibieën en planten.
Uit de BEA kan men lezen dat de bomen – van de 5m zone en daarbuiten – een redelijk tot goed stabiel bos vormen, waarbij ze in volwassen fase zijn en nog decennialang mee kunnen. De Zomereiken zouden nog eeuwen kunnen blijven staan. Het kappen van de bomen zal een forse ingreep zijn, doordat de randbescherming zal afnemen, maar een groot deel zou door kunnen groeien. Daarnaast geeft de BEA aan dat de bomen van de 5m zone tegen de betonnen wand kunnen groeien, maar dat geldt niet voor alle bomen. Hoe dichterbij de bomen staan bij de wand, hoe groter de kans dat ze er tegenaan groeien. Daarnaast is het een voedzame groeiplaats, waardoor de bomen niet zo ver hoeven te groeien.
De wortels zullen zonder een opening in het beton niet zomaar in het waterreservoir komen, waarbij tevens wordt gemeld dat de druk van de wortels niet zal leiden tot scheuren in het beton. Dit komt doordat het beton te hard is en de wortels te zacht. Daarentegen gaf de site Boomzorg op 26 maart aan dat de gemeente met spoed bomen zou gaan kappen. Hierbij was sprake van 116, maar daar zijn er al 3 van gekapt, wat inhoudt dat het een ‘verouderd bericht’ kan zijn. De site geeft tevens aan dat door het gewicht van de bomen scheurtjes zijn ontdekt in het waterreservoir.
(Bronnen: Officiële Bekendmakingen, Je Leefomgeving, verschillende gemeentelijke documenten, Boomzorg)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 26.03.2026
