VEGHEL – De gemeente Meierijstad heeft op haar gemeentelijke site gemeld dat het ‘Einde is voor monumentale Plataan in Veghel’. Volgens de gemeente is het niet verantwoord meer om de monumentale Plataan uit 1840 langs de Aa in Veghel te laten staan. De gemeente heeft de Plataan een jaar lang intensief onder controle gehouden, maar volgens de gemeente kan het niet langer meer met de boom en daarom gaat de gemeente een kapvergunning aanvragen.
Schade door bevers
De gemeentelijke site geeft aan dat de monumentale Plataan sinds april 2024 extra in de gaten werd gehouden, omdat er schade was aangetroffen die was veroorzaakt door bevers. Een jaar later – april 2025 – was er een plotselinge verslechtering geconstateerd, wat resulteerde – volgens de gemeente – in een onveilige situatie. Daarom is de Plataan met spoed flink teruggesnoeid.
Daarnaast heeft de gemeente – samen middels een spontane hulpactie van ondernemers – noodmaatregelen getroffen om te zorgen dat de monumentale boom niet kon omvallen. Met de reddingsoperatie is er voor gezorgd dat de Plataan op dat moment overeind is blijven staan. Daarna heeft de gemeente besloten om de situatie van de boom te bekijken tot aan het voorjaar.
Verslechtering doorgezet
De gemeente heeft recent nogmaals onderzoek laten uitvoeren, waaruit gebleken zou zijn dat de situatie verslechterd zou zijn, waarbij de gemeente aangeeft dat de scheefstand is toegenomen en de scheur in de stam verder is open komen te staan. Daarnaast wordt gemeld dat er holle ruimtes zijn ontdekt en dat er rotting is ontdekt in de stamvoet. Tevens zouden de verankeringskabels zeer strak staan, waardoor – volgens de gemeentelijke site – de Plataan ‘hangt’.
Nu is het opvallend te noemen, dat er sprake is van een verdere scheefstand – ondanks de kabels -, een scheur die verder is open komen te staan, holle ruimtes van meters lang en rotting die ontdekt is. De vraag hierbij is of dat niet eerder was ontdekt en waarom er voor kabels is gekozen en niet voor palen onder de boom en takken. Op de foto’s van de gemeente en de media zijn al dit soort ‘ouderdomskwalen’ niet te zien.
Jan van Burgsteden, de wethouder met ‘groen’ in de portefeuille, heeft in het kader van de monumentale Plataan laten weten dat de gemeente heeft moeten vaststellen dat de boom blijvend beschadigd is en niet meer zal herstellen. Hierbij heeft de gemeente bevestiging gehad van externe deskundigen. Daarbij zou de toekomstverwachting in de huidige situatie minder dan 1 jaar zijn.
Monumentale Plataan
Het Landelijke Register Monumentale Bomen (in te zien via de Bomenstichting) heeft de Plataan opgenomen in het register en geeft aan dat de boom geplant is tussen 1830 en 1840 en meldt er bij dat de boom een van de oudste en dikste Platanen van Noord-Brabant is. Volgens het register is halverwege 2024 ontdekt dat bevers hebben gegraven rond en onder de Plataan. Volgens de inspectie – op dat moment – had de Plataan er weinig last van, maar zijn de gangen met zand gevuld. In april 2025 bleek de boom in korte tijd scheefgezakt te zijn, waardoor een scheur is ontstaan in de stam.
Daarom heeft de gemeente de opdracht gegeven om gewicht uit de kroon te halen om de scheefgroei tegen te gaan. Maar het gevaar voor omvallen was niet weg en daarom zijn in juli kabels bevestigd die vastgemaakt waren aan 2 containers. Volgens het bericht zou de boom er mooi bijstaan, maar de betonnen platen zijn ‘niet mooi’. Na de winter zou men meer onderzoek gedaan hebben naar een permanente oplossing. Het probleem blijft dat er bevers zijn die bezig zijn met graafwerken, wat opgelost kon worden door 60 meter bevergaas te plaatsen om de bevers weg te houden.
Stap voor stap kappen
Hierbij valt op dat de wethouder meldt ‘de toekomstverwachting in de huidige situatie’ wat zou kunnen inhouden, dat als er wat zou veranderen in de situatie de toekomstverwachting verlengd zou kunnen worden. De wethouder is van mening dat de gemeente reëel moet zijn en dat de veiligheid voor alles gaat. Hierbij is de vraag de veiligheid voor wie of wat en of men ook heeft gekeken naar de veiligheid van de boom en de plaats waar deze staat.
Daarnaast meldt de wethouder dat de gemeente met pijn in het hart afscheid neemt van de monumentale Plataan, wat een van de groene juweeltjes is in de Meierijstad. Dit houdt in dat de gemeente er niet voor gekozen heeft om de monumentale boom nog meer jaren wil geven en over zal gaan op het kappen van deze Plataan. Indien de kapvergunning verleend wordt, zal er controle uitgevoerd worden op broedende vogels, zegt de gemeente. Hierbij kan men de vraag stellen of dat er een QuickScan Flora & Fauna uitgevoerd gaat worden.
De gemeente zal na het onderzoek in eerste instantie beginnen met het snoeien van de takken en gaat hierbij uit – zoals de gemeentelijke site meldt – van het slechtste scenario en dat is dat de Plataan gaat verdwijnen, met de mogelijkheid dat er nog ‘een beetje boom’ blijft staan. Volgens de Meierijstad zou alles wat blijft staan, winst zijn, maar dat wordt pas duidelijk als de snoeiwerkzaamheden begonnen zijn.
Bij het snoeien en / of kappen van de monumentale Plataan zal nogal wat hout vrijkomen en daarom roept de gemeente de inwoners op om met ideeën te komen, zodat het hout van de boom nog een ‘maatschappelijke bestemming’ kan krijgen. Hierdoor – meldt de gemeente – zal de 180 jaar oude boom een tastbare herinnering blijven. Hierbij kan men zich afvragen of de gemeente ook de opmerkingen van de Bomenstichting heeft gezien.
(Bronnen: Gemeente Meierijstad, ED, De Gelderlander, KlikNieuws Veghel, Meijerijstad.nieuws.nl, Bomenstichting. Monumentale Bomen)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 21.03.2026
