MAASTRICHT – Deze week is een artikel geplaatst op het Landelijk Meldpunt Bomenkap over een bomenkap op de Sint-Pietersberg. Volgens de melder zouden de bomen gekapt worden onder het mom om meer ruimte te creëren voor de vlinder, maar wat wel gebeurt op een manier dat de leefruimte voor vogels, insecten en muizen wordt vernietigd. Daarnaast vraagt men zich af hoe het gaat met de schaduw, het vasthouden van het water en het opnemen van de CO2 uit de lucht.
Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat er flink wat bomen gekapt worden in en rond Maastricht. Zo is er op dezelfde site een bericht te vinden van de kap van een groot aantal bomen aan de achterzijde van de huizen van Mariënwaard in Maastricht in 2021. De toenmalige melder gaf tevens aan dat het gebied een waterwingebied was en het daarom niet goed voor te stellen was, dat hiervoor een kapvergunning was afgegeven. Dit zou dus mogelijk een ‘illegale kap van bomen’ kunnen zijn geweest.
Daarnaast hebben de regionale en lokale media ook al eerder gemeld dat er bomen gekapt werden op de Sint-Pietersberg. Dit was ook in 2021 en bedoeld om een kale aanvliegroute te creëren om de Veldparelmoervlinder te lokken. Volgens de Vlinderstichting kent iedereen de grotten in de Sint-Pietersberg, waarna de winning van mergel een gangenstelsel in de bergen is ontstaan. Gezien de kalkrijke mergel zijn op de Sint-Pietersberg bloemrijke kalkgraslanden ontstaan.
Sint-Pietersberg
Tevens geeft de Vlinderstichting aan dat de kalkgraslanden erg zeldzaam zijn in Nederland, waardoor een bijzonder flora en fauna is ontstaan. Vooral vlinders zouden genieten van de bloemrijke graslanden en het gebied is een van de gebieden waar veel vlinders te vinden zijn – naast de Hoge Veluwe. Tevens is er een iets warmer klimaat mét de kalkgrasgebieden waardoor zeldzame vlindersoorten te vinden zijn, onder meer de Veldparelmoervlinder.
Natuurmonumenten heeft gemeld dat de Sint-Pietersberg eigenlijk een heuvel is, maar – vooral bij het wandelen – voelt het als een berg. Er zijn zeldzame kalkhellingen te vinden en door het unieke microklimaat is het een gebied voor vlinders, oehoe, vleermuis en planten. De Sint-Pietersberg is tevens bekend van het Fort Sint Pieter op de kop van de berg, wat een indrukwekkend verdedigingswerk is voor de stad Maastricht. Het natuurgebied is sinds 1995 in handen van Natuurmonumenten.
Veldparelmoervlinder
Volgens de Vlinderstichting is de Veldparelmoervlinder (Melitaea Cinxia) een ernstig bedreigde en beschermde soort, waardoor de vlinder in de periode van 1995 tot 2004 uitgestorven was of leek. Sinds 2005 zou deze vlinder weer gespot zijn op de Sint-Pietersberg en in 2008 op de Bemelerberg. Daarnaast is een populatie uit Vlaanderen zich gaan vestigen in Noord-Brabant en is in 2016 een nieuwe populatie ontdekt in de berm van de A79.
Natuurmonumenten heeft op haar pagina laten weten dat de Veldparelmoervlinder van schrale graslanden houdt met hoge en lage vegetatie. Daarnaast zouden vlinders niet door dichte begroeiing en bos vliegen, maar ze oriënteren zich op de variatie in de structuur. Tevens moet het leefgebied voor de vlinders veel bloemen bevatten om nectar op te kunnen halen, naast dat er waardplanten aanwezig moeten zijn, waar de rupsen hun voedsel kunnen halen.
Bomenkap, fout bij vergunning
Volgens lokale media was er in 2023 ook al sprake van bomenkap op de Sint-Pietersberg, waarover zelfs vragen zijn gesteld in de gemeenteraad van Maastricht. Er bleek namelijk dat in oktober 2023 een vergunningsaanvraag voor het kappen van 889 bomen bij de gemeente was binnengekomen. Gezien het aantal werden er vragen gesteld aan de verantwoordelijke wethouder, onder meer over het feit of de gemeente op de hoogte was van het aantal te kappen bomen en of het college iets zou doen aan de mogelijke kap.
Volgens de gegevens van de media was de aanvraag voor de kapvergunning ingediend door Natuurmonumenten, als eigenaar van het natuurgebied van de Sint-Pietersberg. Bij het natrekken van de aanvraag was het niet helemaal duidelijk wat de stand van zaken van de vergunning was. Later bleek dat het ging om een subsidieaanvraag, waarbij een bepaalde vergunning ingetrokken had moeten worden. De boswachter van het gebied heeft laten weten dat er inderdaad bomen gekapt moesten worden, echter ‘maar 89’. Hierbij ging het om een bosrand gevarieerder te maken – zodat meer planten en dieren een plaats konden vinden – of om een zeldzame pioniersplant een kans te geven.
Beleid bomen Maastricht
Daarnaast meldt de gemeentelijk site van de gemeente Maastricht dat er in de openbare ruimte ruim 45.000 bomen staan, waarbij er nogal wat zijn, die relatief oud zijn en een groot bladerdek hebben. De bomen van Maastricht dragen hierdoor meer bij aan de biodiversiteit en een gezond en prettig leefklimaat dan kleine, jonge bomen. De bomen in Maastricht staan in de openbare ruimte, in de buitengebieden en op privaat grondgebied. De gemeente werkt aan een duurzaam bomenbestand, om de bomen te behouden en ze te laten ontwikkelen tot gezonde bomen en die veilig zijn voor de omgeving.
De gemeentelijke bomen worden eens in de 3 jaar gecontroleerd in de wijken rondom de binnenstad en de bomen van de historische binnenstad en binnen de singels – die het moeilijker hebben – worden elk jaar gecontroleerd. Tevens geldt dit laatste voor de bomen langs drukke doorgaande wegen en fietspaden en de bomen die ziek of aangetast zijn (de zogenaamde zorgbomen). Volgens de planning van de gemeente Maastricht worden de bomen in het gebied Sint-Pieter gecontroleerd in 2028.
(Bronnen: Gemeente Maastricht, Landelijk Meldpunt Bomenkap, Vlinderstichting. De Limburger, Natuurmonumenten, RTv Maastricht)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 14.03.2026
