OPINIE – Eind november 2025 liet VluchtelingenWerk Nederland op haar site weten dat de persoonlijke begeleiding van asielzoekers in 2026 op een groot deel van de opvanglocaties zou gaan verdwijnen. Door de bezuinigingen van de overheid moet de organisatie haar aanwezigheid gaan afbouwen van 350 naar 70 locaties. Deze week kwamen de media daarover met een bericht dat de VluchtelingenWerk haar aanwezigheid vanaf 1 januari flink moet afschalen door subsidiekortingen.
VluchtelingenWerk Nederland
Vluchtelingen die in Nederland aankomen, kunnen vanaf het moment dat ze worden opgevangen tot het moment dat ze zelfstandig de weg in het land hebben gevonden, ondersteund worden door VluchtelingenWerk Nederland. Met de ondersteuning kunnen de vluchtelingen hun talenten inzetten in de maatschappij en meedoen aan de samenleving. De werkzaamheden van de organisatie bestaan onder meer uit begeleiding bij de asielprocedure, integratie, gezinshereniging, projecten van kinderen, de weg naar werk, taal en inburgering, bij uitgeprocedeerden.
In de discussies – zowel in de maatschappij, de politiek als de media én vooral de sociale media – wordt heel vaak gesproken over het aantal vluchtelingen / asielzoekers die naar Europa maar vooral naar Nederland komen. Op de pagina ‘Cijfers over vluchtelingen in Nederland’ van VluchtelingenWerk Nederland kan men de laatste cijfers vinden. Als men toch cijfers wil gebruiken, gebruik dan de cijfers van – onder meer – van deze organisatie.
Eerdere korting teruggedraaid
Eind juli 2025 gaven de media aan dat de korting op de subsidies voor VluchtelingenWerk Nederland teruggedraaid zou worden. Dit was vermeld in een persbericht van de organisatie na een besluit van toenmalig demissionair minister van Justitie. De minister had het besluit moeten nemen omdat eerder een rechter het besluit had genomen dat de toenmalige minister van Asielzaken, mevrouw Faber, de subsidie niet zomaar mocht wijzigen.
VluchtelingenWerk zou in 2025 zo’n 23 miljoen euro ontvangen om de werkzaamheden voor de meeste vluchtelingen uit te kunnen voeren. Tot 2025 zou de organisatie 13 miljoen euro subsidie ontvangen én een variabel bedrag dat berekend zou worden aan het aantal asielzoekers dat werd geholpen. Dat variabele bedrag was voor 2024 zo’n 10 miljoen euro. Daarom had VluchtelingenWerk Nederland voor 2025 34 miljoen euro gevraagd, maar volgens de toenmalige minister was aangegeven dat er alleen maar op het vaste bedrag van 13 miljoen euro gerekend kon worden.
Minder mogelijkheden
In 2025 had VluchtelingenWerk Nederland haar werkzaamheden moeten doen met 23 miljoen euro, wat net genoeg was om het grootste deel van de werkzaamheden uit te kunnen voeren. Maar er waren al wel zorgen om de hoogte van subsidie voor 2026, daar toen minister Van Weel al heeft laten weten dat de subsidie naar het vaste bedrag van 13 miljoen euro zou gaan. Volgens VluchtelingenWerk Nederland zijn dit ingrijpende besluiten die beter uitgesteld konden worden tot de gevolgen van het Europese migratiepact duidelijk zouden zijn.
De regionale en landelijke media hebben afgelopen week gemeld dat VluchtelingenWerk Nederland vanaf 1 januari de werkzaamheden moet verrichten met 13 miljoen euro subsidie – een derde van eerder. Door dit besluit zal de organisatie op 280 van de 350 locaties medewerkers moeten ‘laten vertrekken’. Hierdoor zullen de vluchtelingen / asielzoekers hoogstwaarschijnlijk verdwalen in het doolhof van de bureaucratie van regeltjes en allerlei documenten. Daarbij zullen de mensen belangrijke informatie missen en staan ze letterlijk en figuurlijk alleen.
Door deze actie wordt de kans heel groot dat vluchtelingen onvoorbereid de procedure in moeten gaan, wat later een verstopping in de asielketen zal opleveren. VluchtelingenWerk Nederland hebben op de locaties een spreekuur waar asielzoekers zonder afspraak kunnen binnenlopen en vragen stellen over allerlei zaken uit hun procedure. Tevens ziet de organisatie tijdens deze daadwerkelijke contactmomenten waar kwetsbare personen zitten en waarna een inschatting gemaakt kan worden of extra ondersteuning nodig is. VluchtelingenWerk Nederland zorgt er tevens voor dat de asielzoeker het verhaal over de vlucht kan vastleggen, wat nodig is bij het eerste gesprek bij de IND. Tenslotte moet deze laatste organisatie het besluit nemen of de asielzoeker in Nederland mag blijven.
Meer kansen op ‘conflicten’
De media melden dat door de korting op de subsidie veel locaties van de asielzoekerscentra het moeten doen zonder medewerkers van VluchtelingenWerk Nederland, waardoor de intense gesprekken zullen veranderen in afstandelijke ‘meetings op Teams’, wat chaos met zich zal brengen. De verandering brengt met zich mee dat men een telefoonnummer moet bellen – met de lange wachttijden – maar een gesprek in levende lijve met 1 van de 7.000 vrijwilligers van VluchtelingenWerk Nederland hoort er niet meer bij.
De gemiddelde wachttijd voor een verblijfsvergunning is 2 jaar, maar deze wachttijd zal fors toenemen, daar mensen zonder goede begeleiding een aanvraag moeten doen bij de IND. Het volgende nadeel is dat de IND meer mensen zal afwijzen, omdat ze niet goed voorbereid zullen zijn, wat meer rechtszaken zal opleveren. Hierbij kan het zijn dat de rechtspraak meer werkdruk krijgt, dat mogelijk meerdere besluiten zal nemen, dat de IND de aanvraag onterecht heeft afgewezen en daarom alles weer opnieuw moet doen.
Maar ook het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) heeft laten weten dat de druk op haar medewerkers zal toenemen, mede gezien de juridische vragen waarop de organisatie niet mag reageren. Hierdoor zullen de frustraties alleen maar toenemen en dus ook de kans op spanningen en incidenten. Tenslotte mag VluchtelingenWerk Nederland geen ondersteuning meer verlenen bij de aanvragen voor gezinshereniging die na 1 december 2025 zijn ingediend. Al met al zal de chaos die er momenteel is, alleen maar groter worden, terwijl in Europees verband ook zeker niet alles goed geregeld is. De wereld zorgt ervoor dat op verschillende continenten conflicten en oorlogen ontstaan, zodat er vluchtelingen ontstaan, maar als het gaat over de opvang van die vluchtelingen, dan is de wereld niet thuis.
Blog Stichting DIZiN
(Bronnen: VluchtelingenWerk Nederland, NOS, NU.nl, AD)
Henny AJ Kreeft
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 12.01.2026
