EINDHOVEN – De regionale media hebben een artikel geplaatst – natuurlijk weer achter de paywall, zodat men het artikel niet helemaal kan lezen – over het feit dat 3 monumentale bomen op de hoek van de Vonderweg en Willemstraat in Eindhoven moeten verdwijnen in het kader van nieuwbouw. Maar de Stadsboswachters hebben aangegeven dat het niet slim is om oude bomen te kappen en deze te vervangen door nieuwe jonge boompjes. De 3 bomen zijn – volgens de media – een Haagbeuk en 2 Zilveren Esdoorns.
Bomen zijn belangrijk
De gemeentelijke site van Eindhoven laat weten dat de gemeente veel waarde hecht aan de bomen, waarbij het streven is om de bomen zich te laten ontwikkelen tot volwassen, gezonde exemplaren. Gezonde bomen zijn belangrijk voor de biodiversiteit, CO2-opslag, schone lucht, verkoeling bij warme dagen en het afvoeren van water bij regenval. Eindhoven heeft – voor het beheer, onderhoud en het kappen van de bomen – de bomen verdeeld in 2 soorten, namelijk de bomen in de straat en plantsoen én de bomen in bossen en bosplantsoen. In de eerste groep heeft de stad ongeveer 100.000 bomen – die staan in straten, parken, groenstroken en plantsoenen – die regelmatig worden gecontroleerd in verband met de veiligheid.
Op de site is tevens een link te vinden naar de ‘Verordening bomen 2024’ waarin men meer terug kan vinden over het beleid en definities, zoals ‘Groene Kaart’ (waar men met moeite de individuele bomen kan aanklikken om meer informatie op te vragen) en de definitie van een ‘monumentale boom’ en van een ‘waardevolle boom’. Volgens de omschrijving is een monumentale boom een boom van minstens 80 jaar – herdenkingsboom, veteranenboom, boom met dendrologische waarde of zeldzame boom – die niet in een onomkeerbare slechte conditie verkeert. Deze bomen behoren tot de Beleidsklasse I. Bij een waardevolle boom gaat het om minstens 50 jaar en behoort tot de Beleidsklasse II.
Kappen of beschermen van monumentale bomen
De fractie van de Partij voor de Dieren in de gemeenteraad van Eindhoven heeft op 19 december 2025 raadsvragen aan het college gesteld onder de titel ‘Kappen is een monumentale fout’. Het blijkt dat in de raadsbrief ‘Terinzagelegging Ontwerp TAM-Omgevingsplan Emmasingelkwadrant (Bouwveld C)’ het college heeft laten neerzetten dat het plan om 325 woningen te bouwen wordt verhinderd of vertraagd doordat er monumentale bomen staan op de locatie. Daarnaast zou er een belangenafweging zijn geweest waaruit de conclusie kwam dat het bouwen van de woningen een zwaarwegend belang was. Hierdoor werd het advies van Trefpunt Groen Eindhoven van tafel geveegd.
De fractie heeft over het onderwerp een aantal vragen gesteld waarin onder meer werd aangegeven dat de bomen sinds 2020 de monumentale status hebben en dat er in 2021 afspraken zijn gemaakt. De 3 bomen hadden in 2016 geen monumentale status waardoor men dacht dat ze verwijderd konden worden. Echter geeft de fractie aan dat de bomen de status van ‘waardevol’ hadden middels de toen geldende Bomenverordening 2015. Daardoor waren de bomen reeds beschermd. Ook werd gemeld dat de bomen minstens 200 jaar oud kunnen worden – en dus momenteel nog niet eens op de helft van het leven zijn – en dat de stad zeer weinig oude bomen heeft. De bomen hebben de Tweede Wereldoorlog overleefd en zullen over 100 jaar nog de levende getuigen zijn, mits er goed voor gezorgd wordt. Hierdoor zal de waarde alleen nog maar toenemen.
Verbetering monumentale bomen
De site Stad en Groen heeft een artikel geplaatst met de titel ‘Hoe bescherm je monumentale, ‘eeuwenheugende’ bomen?’ Dit is een rapport van Terra Nostra dat in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Bomenstichting is uitgevoerd, wat ging over hoe de bescherming van monumentale bomen verbeterd kan worden. Het onderzoek gaf aan dat er nogal wat verschillen zijn in de juridische status van bomen bij de gemeenten.
Het onderzoek was onder meer gericht op 15 bomen verdeeld door het hele land, waarbij gekeken is naar de juridische bescherming en het beleid om de bomen te behouden, naast of er omstandigheden waren waardoor de toekomst van de boom in gevaar kwam. Bij de 15 bomen waren 2 bomen die een probleem hadden, zoals een bijna kapvergunning of een trap waardoor de boom wortelopdruk veroorzaakte. De eerste boom werd gered door de omwonenden en de tweede door het werk van de Bomenstichting. Volgens de onderzoekers is meer mogelijk op het gebied van bescherming, zoals het integraal beleid via de Omgevingswet. Daarnaast hebben provincies een belangrijke rol die niet altijd wordt opgepakt. Daarentegen zijn bomen die op de lijst van de Bomenstichting staan ondertussen verdwenen.
(Bronnen: Gemeente Eindhoven, De Gelderlander, ED, BN de Stem, Lokale Wet- en regelgeving, Gemeenteraad Eindhoven, Stadsboswachters, Stad en Groen)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 08.01.2026
