GORINCHEM – Op woensdag 7 januari was het zelfs op tv waar aangegeven werd dat de Essentaksterfte zich verspreidt in de gemeente Gorinchem. Nu komt de ziekte op meerdere plaatsen in Nederland voor, maar daar is meestal niet veel over te horen. Daarnaast heeft de gemeente Gorinchem op haar gemeentelijke site aangegeven dat in het eerste kwartaal van 2026 weer bomen gekapt gaan worden én dat er tussen knooppunt Everdingen en knooppunt Gorinchem bomen moeten verdwijnen in verband met de verbreding van de A27. Het is dus weer de hoofdprijs voor vele bomen.
Essentaksterfte
Half december 2025 kwamen de lokale media met het bericht – wat begin januari werd overgenomen door de regionale media – dat de gemeente Gorinchem in januari en februari 2026 een flink aantal bomen gaat kappen, onder meer zo’n 100 Essen die last zouden hebben van de Essentaksterfte. Tevens gaven de media hierbij aan dat de Essentaksterfte een ernstige boomziekte is, die veroorzaakt wordt door een schimmel, dat eerst het blad aantast, daarna twijgen, takken en tenslotte de stam. Door de aantasting kan de boom verzwakken en afsterven.
Essen die aangetast zijn door de ziekte vormen een risico, waarbij takken af kunnen breken of de boom kan omvallen of instorten. Volgens de media zou dit niet acceptabel zijn in de openbare ruimte en aangezien – volgens dezelfde media – geen ‘genezende behandeling’ beschikbaar is, moeten de bomen verdwijnen. Na het kappen zal de gemeente in maart nieuwe bomen terug planten, maar aangezien er hier en daar kabels en leidingen liggen, zal het niet altijd op dezelfde plaats gebeuren. Het kan ook voorkomen dat de bomen te dicht op elkaar stonden of te dicht bij woningen.
Vervanging kwetsbare bomen
De gemeentelijke site van de gemeente Gorinchem geeft aan dat veel Essen in de gemeente last hebben van de Essentaksterfte, waardoor in 2026 veel (zieke) Essen op de rooilijst staan en dus gerooid moeten worden. Deze lijst is te vinden op de site van de gemeente – die overigens de naam Kaplijst heeft meegekregen – en als men deze lijst bekijkt, lijkt het dat er niet zo heel veel bomen erop staan met de Essentaksterfte, maar ook veel andere bomen die moeten verdwijnen en dat er Essen op de kaart staan die slechts een ‘slechte conditie’ hebben.
De gemeente kapt de bomen uit veiligheid en soms uit voorzorg en zal daarna proberen zoveel bomen terug te plaatsen, wat vaak een andere boom zal zijn dan een Es. De site van de gemeente geeft aan dat in het eerste kwartaal van 2026 veel bomen gekapt gaan worden wegens ziekte of die een gevaar zouden kunnen opleveren voor voorbijgangers,omwonenden en / of de eigendommen. Tevens zou een boom overlast kunnen geven, wat op zich wel een opvallende uitspraak is, daar de gemeente op haar site aangeeft dat bomen belangrijk zijn voor schone lucht, zorgen voor een koele stad en het wateroverlast verminderen.
Daarnaast geeft de gemeente Gorinchem aan dat de gemeente een eigen team heeft van professionele boomverzorgers, die regelmatig de bomen controleren op veiligheid en of de bomen nog gezond zijn. Dit heet de zorgplicht van de gemeente en is een heel goed mechanisme om te controleren of de gemeente zich houdt aan deze zorgplicht en voor de bewoners om te weten wat er gebeurt met de bomen in de wijk, buurt of gemeente. Dit houdt echter wel in dat de gegevens digitaal, actief en actueel in te zien zouden moeten zijn, waarbij tevens het taalgebruik duidelijk en transparant moet zijn.
Ondertussen zijn er vragen gesteld aan de gemeente over het kappen van de bomen en haar kapkaart. De boomverzorgers zorgen tevens voor het onderhoud, wat niet altijd voldoende is, waardoor bomen gekapt moeten worden. De gemeente spreekt over een rooikaart, waarbij de boom met wortel en stam wordt weggehaald, wat dit jaar gebeurt in januari en februari, waarna in maart weer bomen geplant gaan worden.
De regionale media hebben er aan toegevoegd dat door de uitbraak van de besmettelijke Essentaksterfte er meer bomen gekapt moeten worden dan in het eerste kwartaal van 2025. In dat jaar was er sprake van 119 bomen die op de zogenaamde Kaplijst stonden, dit jaar is al sprake van 215. Een gemeentelijke woordvoerder zou hebben gezegd dat op het oog het misschien niet lijkt of de Essen ernstig ziek zijn, maar dat ze toch moeten verdwijnen om verdere besmetting te voorkomen. Voor elke gekapte Es komt een nieuwe boom terug, veelal een sterke inheemse boom. Langs de Dalemse Zeiving worden de 38 Essen vervangen door eiken, iepen en linden. De bedoeling is dat er voor de 215 gekapte bomen er 221 bomen worden geplant.
Bomen verwijderen voor verbetering A27
Tenslotte heeft de gemeente Gorinchem deze week een bericht geplaatst over het kappen van bomen voor de verbetering van rijksweg A27. Volgens de gegevens worden er van januari tot en met maart bomen verwijderd op verschillende locaties langs de A27 tussen de knooppunten Everdingen en Gorinchem. De bedoeling is dat de weg verbreed wordt met meer spitsstroken, pechhavens en er moeten geluidsschermen geplaatst worden.
Men begint met de werkzaamheden bij Meerkerk en knooppunt Everdingen, vanaf half januari, waarna tot en met maart de andere locaties aan de beurt zijn. Er worden voor de werkzaamheden inritten voor het bouwverkeer aangelegd en gedeeltelijke wegafsluitingen zijn mogelijk. Na het verwijderen van de bomen, worden – waar nodig – sloten verlegd en wordt er zand aangebracht op de locaties waar de A27 wordt verbreed of waar de geluidsschermen komen. Nadat de werkzaamheden zijn voltooid, worden nieuwe bomen geplant – 1 op 1 wordt gemeld – voor zover mogelijk allemaal in het projectgebied. Indien dit niet mogelijks, worden de op een andere locatie geplant.
(Bronnen: De Stad Gorinchem, Gemeente Gorinchem, AD, Kaplijst)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 07.01.2026
