SOESTERBERG – In augustus is gemeld dat de fracties van de Partij voor de Dieren, ChristenUnie, Volt, 50PLUS, UtrechtNU en SP in de vergadering van de Provinciale Staten van Utrecht een motie hadden ingebracht om onder meer te voorkomen dat een gezond bos met 11 rode lijst soorten en bomen van 200 jaar oud, een recreatiegebied voor vele omwonenden, met historische lanen zou worden vernietigd. Hierbij ging het om het Landgoed Oude Tempel in Soesterberg.
Het Oude Tempelbos
Het artikel kwam na een melding op de site Landelijk Meldpunt Bomenkap over het Oude Tempelbos, waarbij gemeld werd dat dit een fantastisch mooi klein bos is met veel vogels, insecten, reeën, dassen en eekhoorns. De gemeente Soest had al eerder laten weten dat het de bedoeling was dat achter het Landgoed Oude Tempel een nieuw bosrijk woongebied met woningen zou gaan komen. Dit betekende – volgens de gemeente – dat het bos zal veranderen, een bos dat sinds 2017 ‘tijdelijk is opengesteld voor het publiek’. Om het plan van woningbouw mogelijk te maken, moest een deel van de bomen verdwijnen.
Volgens de regionale media zouden de 2 dassenburchten – artikel van april 2024 – op het Landgoed Oude Tempel mogen blijven, daar de gemeente toen van mening was dat ze een meer natuurvriendelijker plan had ontworpen voor een woonwijk. In juni 2024 hebben de fracties van Partij Ons Soesterberg en GroenLinks schriftelijke vragen gesteld aan het college over ‘Nieuwe plannen Oude Tempel’. Een van de vragen ging over het feit of een nieuwe omgevingsvergunning nodig zou zijn, waarop het college heeft gereageerd dat die niet nodig was, daar met de diverse ontheffingen op grond van de Wet natuurbescherming de gemeente Soest de mogelijkheid had – op dat moment – om onder meer de dassen in het gebied te vangen en te verplaatsen.
Een andere vraag refereerde aan eerdere overtredingen begaan rond de aanleg van de woonwijk de Groene Hoogte – die grenst aan het landgoed Oude Tempel – waarbij het dassenfoerageergebied is verwijderd zonder adequate compensatie. De gemeente heeft daardoor een dwangsom van 20.000 euro per dag gekregen die overigens nooit is geïnd. Volgens het antwoord van het college was door de RUD voorgeschreven dat de gemeente de dassen zou bijvoeren, wat gebeurd zou zijn. Bij controle zou er geen gebruik zijn gemaakt van de voeding, waarna besloten is om het bijvoeren te stoppen, waardoor de dwangsom is komen te vervallen.
Compensatie geëist
Afgelopen week werd duidelijk dat omwonenden en 2 organisaties geëist hebben bij de gemeente Soest en de provincie Utrecht dat de vernietiging van het foerageergebied van de dassen zo snel mogelijk gecompenseerd moet worden. De vernietiging is het resultaat van de bouw van de wijk Groene Hoogte in Soesterberg. Volgens zo’n 20 omwonenden en de Stichting Ontwikkeling en Behoud Erfgoed Soest en Soesterberg en het Comité Behoud Landgoed Oude Tempel is er aangifte gedaan van een ernstig economisch delict.
De eisers hebben tevens een verzoek tot handhaving ingediend bij de provincie Utrecht, die moet optreden tegen de gemeente Soest. Hierbij wordt verwezen naar de kap van zo’n 8 hectare bos – wat volgens de provincie een illegale actie is geweest – waardoor de groep dassen – overigens beschermde dieren – en hun gebied in gevaar kwamen. Volgens de eisers had de provincie toen moeten optreden, wat overigens ook de mening is van de Dassenwerkgroep Utrecht & ‘t Gooi. De werkgroep heeft al eerder aangegeven dat de toekomst voor de dassen behoorlijk verslechterd is door de aanleg van de nieuwe wijk.
In juni 2024 werd gemeld dat de Dassenwerkgroep Utrecht & ‘t Gooi zich afvroeg of de gemeente en de provincie wel genoeg deden om de dassen te beschermen en er werden vraagtekens erbij gezet, nadat de plannen bekend werden voor een woonwijk in het gebied van 2 dassenburchten op landgoed Oude Tempel. Tevens werd toen gemeld dat de gemeente Soest al eerder een dwangsom had gekregen voor het overtreden van de natuurwetgeving in het gebied, een boete die nooit is betaald. Dit speelde bij de wijk Apollo Noord, waarbij de gemeente een flink gedeelte nam uit het leefgebied van de dassen op en rond Oude Tempel, waardoor het dassengebied met zo’n 8 hectare kleiner werd – ongeveer 12 voetbalvelden groot.
Overtreding Wet natuurbescherming
Volgens het bericht heeft de provincie in april 2018 het oordeel afgegeven dat de gemeente Soest de Wet natuurbescherming had overtreden, waarna de gemeente – middels een dwangsom – werd verplicht om de dassen bij te voeren of de leefomgeving te herstellen. Echter na een paar maanden werd het bijvoeren gestopt, is er nooit wat betaald en is er geen bos teruggekomen.
De Stichting Ontwikkeling en Behoud Erfgoed Soest en Soesterberg (SOS) heeft op haar Facebook account laten weten dat de kap van 8 hectare oud bos illegaal is geweest, dat er niet geluisterd is, dat er niets gecompenseerd is, maar dat het verhaal zeker niet zomaar gearchiveerd mag worden. De Stichting geeft aan dat het bos naast landgoed Oude Tempel in 2017 / 2018 illegaal is gekapt om daar woningen te kunnen bouwen. De Stichting is nu pas met de aangifte en het verzoek tot handhaving gekomen, omdat bepaalde zaken pas duidelijk zijn geworden.
In 2024 zijn er vragen gesteld in de Provinciale Staten en heeft de Dassenwerkgroep om informatie gevraagd, waarna bleek dat de provincie op 20 februari 2019 de dwangsom heeft ingetrokken, die overigens ook nooit is geïnd. Daarnaast zou het besluit tot de dwangsom ingetrokken zijn, om woningbouw op Oude Tempel niet te blokkeren. De gemeente had de woningbouw onderbouwd in 2017 / 2018 met het plan om de dassen te verplaatsen, wat overigens geen succes is gebleken. De dassen zijn er nog steeds.
Volgens de Stichting had de bouw van de wijk nooit mogen plaatsvinden, daar het een gebied was van beschermde soorten en er is ook nooit een compensatie uitgevoerd. Volgens de media is de Groene Hoogte een nieuwe woonwijk van 180 woningen, dat gebouwd is in 2020 en ligt naast het Oude Tempelbos, wat mogelijk ook een woonwijk moet worden en waar ook dassen zitten.
(Bronnen: Gemeenteraad Soest, AD, RTV Utrecht, Soesterberg Nieuws, Facebook SOS, Khamakar News Agency)
Henny AJ Kreeft (Stichting De Groene Mantelzorger)
Onafhankelijke (Burger) Journalistiek
© Khamakar News Agency / 27.12.2025
