Mekka voor de rijken: de heiligste plaats van de islam ‘verandert in Vegas’

Historische en culturele belangrijke bezienswaardigheden worden vernietigd om plaats te maken voor luxehotels en winkelcentra.

Achter gesloten deuren – op plaatsen waar de religieuze politie niet kan luisteren- verwijzen de inwoners van Mekka naar hun stad als Las Vegas, en de bijnaam is niet bedoeld als compliment.

In de afgelopen 10 jaar heeft de heiligste plaats in de islam ingrijpende veranderingen ondergaan, en deze mening verdeelt de moslims over de hele wereld.

Uit de stoffige woestijnstad van weleer die moeite had om het steeds groeiend aantal pelgrims te ontvangen voor de jaarlijkse hadj, rijst nu een stad met een schitterende reeks van wolkenkrabbers, winkelcentra en luxehotels.

De toekomstvisie van de Al-Saoed-monarchie op Mekka is – een van staal en beton – metropool gebouwd met de opbrengst van de enorme olierijkdom die hun nationale trots uitstalt.

Maar een groeiend aantal burgers – vooral degenen die in de twee heilige steden Mekka en Medina wonen – kijken verbijsterd toe hoe hun nationaal archeologisch erfgoed vertrapt wordt door een constructiemanie die ondersteund wordt door de harde lijn van geestelijken die prediken tegen het behoud van hun eigen erfgoed. Mekka, ooit een plaats waar de profeet Mohammed (vrede zij met hem) benadrukte dat alle mensen gelijk zijn, is uitgegroeid tot een speeltuin voor de rijken, aldus de critici, waar het naakte kapitalisme de spiritualiteit heeft toegeëigend als de raison d’être van de stad.

Weinigen zijn bereid om hun zorgen of angsten openlijk te uiten omdat dit verbonden is aan risico’s, immers het bekritiseren van het officiële beleid in het autoritaire koninkrijk kan wel eens nadelige gevolgen hebben. Met uitzondering van Turkije en Iran, houden andere islamitische landen hun tong uit angst voor een diplomatieke fall-out en de visabeperkingen van hun burgers om de pelgrimstocht te ondernemen. Westerse archeologen zijn stil uit angst dat de weinige sites waartoe ze toegang hebben voor hen zal gesloten worden.

Maar een aantal prominente Saoedische archeologen en historici hebben besloten zich hierover uit te spreken in de overtuiging dat er een mogelijkheid bestaat om de resterende historische sites in Saoedi-Arabië te redden.

“Niemand heeft de moed om op te staan en dit cultureel vandalisme te veroordelen,” zegt dr. Irfan Al-Alawi, die als directeur van de Islamic Heritage Research Foundation fungeert. Hij heeft tevergeefs gevochten om de historische plaatsen van zijn land te beschermen. “We hebben een 400 à 500-tal sites verloren. Ik hoop dat het niet te laat is om alles terug te draaien.”

Sami Angawi, een gerenommeerd expert op het gebied van islamitische architectuur in de regio, is evenzeer bezorgd. Eerder dit jaar vertelde hij het persbureau Reuters dat dit volledig tegen de aard van Mekka en de heiligheid van het huis van God ingaat. Zowel Mekka en Medina zijn historische ruïnes. Je zult er niets meer terug vinden, behalve de wolkenkrabbers.

De grootste zorg van dr. Alawi is de geplande uitbreiding van € 800 miljoen van de Grote Moskee, de meest heilige plaats in de islam waar de Ka’ba staat. De bouw begon officieel in augustus (degenen die de bedevaart hebben ondernomen in 2010 konden al zien dat de werken al bezig waren). De minister van justitie Mohammed al-Eissa riep eerder al op dat het uitbreidingsproject “de heiligheid van de plaats” met de grootste zorg en aandacht voor de islam en de moslims moest respecteren.

De uitbreiding, die een 400.000 vierkante meter zal omvatten, wordt gebouwd om een extra 1,2 miljoen pelgrims per jaar tegemoet te komen en zal de Grote Moskee tot het grootste religieuze bouwwerk ter wereld bestempelen. De Islamic Heritage Research Foundation heeft een lijst samengesteld van de belangrijkste historische sites die bedreigd worden door de verdere ontwikkeling van Mekka, met inbegrip van de oude Ottomaanse en Abbasidische delen van de Grote Moskee, het huis waar de profeet Mohammed (vrede zij met hem) werd geboren en het huis waar zijn oom Hamza opgroeide.

Elk jaar bezoeken 12 miljoen pelgrims de steden Mekka en Medina en die getallen zullen naar verwachting tot 17 miljoen stijgen tegen 2025.

Maar critici vrezen dat de wens om de bedevaartplaatsen uit te breiden het mogelijk heeft gemaakt om het cultureel erfgoed met de voeten te treden. De in Washington gevestigde Golf institute schat dat 95 procent van de Mekka’s millennium oude gebouwen de afgelopen twee decennia zijn gesloopt.

De vernietiging van deze historische sites is mede mogelijk gemaakt door de interpretatie die de moslimtheologen daarover hebben. Deze geestelijken menen dat de historische plaatsen en heiligdommen aanmoedigen tot shirk – de zonde van afgoderij en polytheïsme – en dienen daarom vernietigd te worden. Het eerste wat de Al-Saoed-stammen deden nadat ze de macht overnamen in de jaren 20 van de vorige eeuw is de begraafplaatsen die belangrijke islamitische figuren bevatten neerhalen. Sindsdien vernietigden ze het erfgoed van het land. Er zijn drie locaties die de Saoedi’s hebben toegelaten om door de VN erkend te worden als World Heritage Sites, geen van hen hebben betrekking op de islam.

Degene die de tawaaf verrichten – het cirkelen rond de Ka’aba – hoeft alleen maar naar de hemel te kijken om het meest recente voorbeeld van de onverzadigbare honger van de Saoedische monarchie voor de architectonische bling te zien. De 650 meter hoge koninklijke toren Mekka Clock Tower opende eerder dit jaar en steekt ver uit boven de Grote Moskee. Dit project past binnen de enorme ontwikkeling van wolkenkrabbers en vijfsterrenhotels, die alleen bestemd is voor de minderheid van pelgrims die rijk genoeg is om ze te betalen.

Om de nieuwe stad van wolkenkrabbers te voorzien, hebben de autoriteiten een hele berg opgeblazen en zo ook het Ayyad-fort die uit het Ottomaanse tijdperk dateert en die op de top van de berg stond. Aan de andere kant van de Grote Moskee heeft het huis van de eerste vrouw van de Profeet Khadijah plaats moeten maken voor een toiletgebouw! Het lot van het huis waar de Profeet (vrede zij met hem) is geboren is onzeker.

Dr. Alawi hoopt dat de internationale gemeenschap zal wakker worden en zal inzien wat er gebeurt in de bakermat van de islam. “We zouden nooit toestaan dat iemand de piramiden zou vernietigen, waarom zouden wij de geschiedenis van de islam vernietigen?”

(www.deanderemening.be / 09.10.2011)

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *