Islamitische democratie is veel verder dan Westerse democratie

De Islam is een politieke religie en veel van de primarie politieke principes zijn vandaag de dag nog geldig. Een van die principes is essentieel voor de democratie, dat is het principe van de shoera. Aan het shoera-principe wordt gerefereerd door een vers in de Koran, Soerat Al-Soera (vertaald: De Consultatie, vers 42 in de Heilige Koran). Dit vers noemt de kwaliteiten van goede moslims op en stelt met de bekende pijlers vast dat zij hun kwesties in onderling overleg behandelen. In het Arabisch: “Wa Amrohom Shoera Baynahom”, waarbij “amrohom” door ons vertaald als “kwesties”, meer inhoudt dan in onze interpretatie ervan. Het heeft een meer algemene en universele reikwijdte, naar iedere beslissing op ieder niveau. “Shoera” betekent “beraadslaging”.

Dit vers bepaalt in de eerste plaats dat het het volk is dat zijn eigen kwesties moet behandelen, met andere woorden, dat het zichzelf moet regeren. En het moet dat doen door middel van beraadslagen van zijn leden, alle leden. Het idee van de wet van het volk, ofwel democratie, is dus absoluut een Islamitisch idee. En niet alleen dat: het principe van shoera maakt van democratie voor iedere moslim een verplichting. Een moslimmaatschappij kan, om waarachtig Islamitisch te zijn, niet anders dan een democratie zijn. Veel mensen zouden tegenwerpen dat de geschiedenis het tegendeel laat zien en dat Islamitische maatschappijen ten prooi vielen aan despotisme en geen democratieën hebben gevestigd. Dit is helaas een feit, maar wij beweren dat dit gebeurde ondanks de Islam en niet dankzij de Islam.

De principes van de politieke grondslagen van de Islamitische staat luiden dan ook als volgt (zie annex voor de legitimering hiervan):
1. Een gekozen leider, verkozen door het volk en daarmee in overleg regerend.
2. Een scheiding van machten, in ieder geval tussen de uitvoerende en de rechterlijke macht.
3. Een egalitair economisch systeem, gebaseerd op een tot norm gemaakte solidariteit en het voorkomen van uitbuiting, monopoliën en concentratie van kapitaal.
4. Bescherming van minderheden en respect voor diversiteit, ook in culturen.
5. Vrijheid van opinie en van deelname aan verkiezingen, hetzij als kandidaat, hetzij als politieke daad.

Dit zijn 5 kenmerken van de Arabisch-Islamitische staat van de eerste kaliefen. Ons inziens maken deze 5 elementen de Islamitische staat veel democratischer dan de meeste staten van West-Europa, zij het met als kanttekening dat de geest tussen beide tijdsgewrichten verschillend is. De westerse democratie is gebaseerd op de overdracht van de macht van het volk naar het bestuur en het parlement, en dat voor een bepaalde periode. Het principe van de shoera (consultatie) wijst de absolute overdracht van macht af en vraagt na de verkiezing een voortdurende, actieve participatie van het volk bij het regeren. Het parlement zoals dat in de meeste Europese landen functioneert, is niet voldoende, omdat het om niet meer dan een georganiseerde groep parlementariërs gaat die eerder de belangen van hun partij en soms die van andere machtsblokken dienen dan het belang van hun electoraat. Een beter systeem zou zijn om raden te kiezen, te beginnen op het niveau van wijken, dan van steden, van provincies en van federatieve staten, die alle statutair met elkaar en aan het nationale parlement zijn gekoppeld en die alle de mogelijkheid hebben mee te doen aan het besluitvormingsproces.

Aldus is het shoera een principe dat een basisdemocratie behoeft. En hoe meer nieuwe horizonten de technologie ons biedt om de democratie meer op de basis georiënteerd te kunnen maken en minder steunend op een systeem van machtsoverdracht, des te meer zou de maatschappij hiervan gebruik kunnen maken.

In de Islam is ook een zekere pluriformiteit op juridisch vlak gegarandeerd. De maatschappij kan verschillende rechtsordes hebben op het niveau van het familierecht en dat in functie van verschillende filosofische of religieuze opvattingen. De maatschappij is niet alleen multicultureel en multireligieus, het is ook multi-institutioneel tot op een bepaald niveau.

Om deze diversiteit in een beter functionerende democratie op alle vlakken te garanderen is het belangrijk de vrije circulatie van informatie en meningen te garanderen. Dit kan alleen het geval zijn wanneer de vrijheid van onderwijs wordt gegarandeerd. Maar ook de toegang tot de media in al haar vormen moet een recht zijn en in de praktijk mogelijk gemaakt. Media moeten democratisch zijn en monopolie van media door de staat of het kapitaal of welke instantie dan ook moet onmogelijk gemaakt worden.

(www.maroc.nl / 20.03.2011)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *