Lydda en Lidice

By Engelbert Luitsz             ©          (www.alexandrina.nl/?p=2670)

Artikel van 

lidice3

Ruïnes van Lidice, 1942

Lidice, een Tsjechisch dorp, werd in 1942 door de nazi’s volledig verwoest. De meeste mannen werden ter plekke doodgeschoten, de overigen, inclusief vrouwen en kinderen, werden op transport gezet naar Chelmno en Ravenbruck, waar ze werden vergast of door uitputting om het leven kwamen. Het dorp werd met behulp van bulldozers met de grond gelijk gemaakt. Een Duitse soldaat maakte er een – stomme – film van en mede om die reden werd Lidice apart opgenomen tijdens de Processen van Neurenberg. Het werd een symbool van het kwaad dat de nazi’s hadden aangericht.

Het ging uiteindelijk om “slechts” een paar honderd mensen en een vernietigd dorp, maar we zien wel vaker dat juist het kleinschalige leed meer impact heeft dan het hele grote dat niet te beseffen is. Iedereen kan zich nog wel identificeren met de bevolking van een klein dorpje. In de nacht van 8 op 9 april 1948, dus ruim een maand vóór het uitroepen van de staat Israël, vond het bloedbad van Deir Yassin plaats, waarbij tussen de 125 en 200 mensen werden vermoord. Deze gebeurtenis heeft geleid tot een reactievan onder anderen Albert Einstein en Hannah Arendt in The New York Times. Een groot aantal prominente joden beschuldigde de Partij van de Vrijheid van Menachem Begin (later premier van Israël en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede!) van fascistische praktijken. Ook hier ging het om een relatief kleine gebeurtenis in het licht van de etnische zuiveringen die gaande waren, maar de symbolische waarde was enorm.

Lydda_1948

Ruïnes van Lydda, 1948

De stad Lydda (tegenwoordig Lod) ligt niet ver van Tel Aviv. Gedurende 1948, toen Israël het ene dorp na het andere zuiverde van Palestijnse inwoners, vluchtten veel Palestijnen naar Lydda. Er waren op een gegeven moment zo’n 50.000 inwoners. Deze mensen werden op last van het Israëlische leger uit de stad verjaagd, slechts enkele honderden Palestijnen bleven achter. De vluchtelingen die in Lydda bescherming hadden gezocht moesten op de heetste dag van het jaar 17 kilometer lopen naar de frontlinie, daarbij kwamen honderden mensen door uitputting en uitdroging om het leven. Daarna werd de stad geplunderd door het Israëlische leger. De achtergebleven Palestijnen werden uit hun huizen verjaagd en de stad werd snel ingenomen door joodse immigranten.

Lydda is onderdeel van wat de Palestijnen de Nakba noemen, hun catastrofe. De Israëlische regering probeert de Nakba kost wat kost buiten de aandacht van het publiek te houden, onder andere door een verbod op onderwijs over de Nakba en door het aannemen van een speciale Nakba-wet, die herdenkingen probeert te blokkeren door middel van sancties. Het zal geen verbazing wekken dat juist door die maatregel de Nakba extra aandacht kreeg, iets wat bekend staat als het Streisandeffect.

Een artikel (fragment hier) van Ari Shavit in The New Yorker over Lydda riep dan ook gemengde gevoelens op. Shavit komt daarin tot de conclusie dat de gebeurtenissen in Lydda de kern vormen van het zionistische project. “Als het zionisme moest bestaan, kon Lydda niet bestaan. Als Lydda moest bestaan, kon het zionisme niet bestaan.” Sharit lijkt hier erg op de historicus Benny Morris, die als onvolprezen archivaris de misdaden van het zionisme in kaart heeft gebracht, maar die misdaden tegelijkertijd als een noodzakelijk kwaad ziet. Het zionisme en de joodse staat staan kennelijk boven de morele overwegingen die een normaal mens heeft. De immer scherpe journalist Yossi Gurvitz noemde Shavit al eens “de laatste kolonialist“. Dat was een paar jaar geleden, maar dit artikel geeft aan dat Gurvitz het goed zag.

Pamela Olson schrijft in een mooi artikel op Mondoweiss dat het een geweldige stap is dat de Nakba via Shavit in de main stream media belandt. Gezien de merkwaardige rationalisaties die verdedigers van het zionisme als Shavit er op nahouden is het een eerste stap, maar toch belangrijk. Na decennia van absolute ontkenning van hun misdaden, alsmede de Nakba-wet en propaganda is het de zionisten niet gelukt hun verleden te doen verdwijnen. Als Shavit beweert: “Wij hebben geen ander thuis en er was geen andere manier”, vergelijkt Olson hem met een alcoholicus die wel snapt dat ie een probleem heeft, maar niet inziet dat hij de fles moet laten staan om daar een eind aan te maken.

Dat de nazi’s of de zionisten geen keuze zouden hebben of hebben gehad in hun manier om het land te ontdoen van ongewenste elementen, is natuurlijk te zot voor woorden. En zelfs al zouden er verzachtende omstandigheden bestaan hebben in 1948, dan hebben de afgelopen 65 jaar wel bewezen dat het zionisme nooit en te nimmer van zins is geweest zich te gedragen naar de morele maatstaven die ze pretenderen te hebben.

De kans dat de Palestijnen eindelijk hun eigen Processen van Neurenberg zullen krijgen lijkt minimaal. Aan de laatste ronde “vredesbesprekingen” waren maanden van overleg voorafgegaan, de situatie was dus volkomen duidelijk voor de Israëlische regering. En toch is de constructie van nederzettingen in bezet gebied dit jaar met 70% toegenomenvergeleken met vorig jaar. Een duidelijker teken dat het Israël nooit ernst was is er niet zou je zeggen. Daarnaast zijn de agressie en repressie zowel in de Gazastrook als op de Westelijke Jordaanoever dit jaar ook toegenomen. Pessimistische geluiden zeggen dat Israël aanstuurt op een nieuw grootschalig conflict, zodat ze wat ze nu dagelijks mondjesmaat doen, in één keer groots kunnen aanpakken.

Pamela Olson heeft het over haar Palestijnse vrienden van wie velen nooit toestemming kregen hun thuisland te bezoeken, maar die glunderen bij de verhalen van hun grootouders over de schoonheid en het intellectuele klimaat van Jaffa, waar ze elke steen en boom kenden. Ondanks alles blijken de Palestijnen over het algemeen zeer vergevingsgezind te zijn, ze willen vooral in vrede en veiligheid leven, geen overdreven wens zou je denken.

Dat maakt het des te schrijnender dat ze tegenover een steeds radicaler en racistischer Israël staan, waarin zelfs linkse intellectuelen niet de moed hebben hun eigen geschiedenis onder ogen te zien en daar de consequenties uit te trekken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *