BRUSSEL, 23 NOV 2010 – De EU eist bij wapenexporten dat deze de regionale stabiliteit niet in gevaar brengen. Toch leveren tal van lidstaten wapens aan landen die in conflict zijn met buurlanden of waar interne conflicten spelen, zo blijkt uit onderzoek.

Het onderzoek toont aan dat EU-lidstaten regelmatig hun eigen wapenexportnormen met voeten treden. Het vandaag gepubliceerdezwartboek over de Europese wapenuitvoer bevat diverse voorbeelden waarbij regels voor wapenexport worden geofferd aan economische belangen of politiek voordeel. Ook blijken lidstaten verschillende uitleg te geven aan de Europese wapenexportregels.

Duitsland levert marinematerieel aan Israël, ondanks de omstreden zeeblokkade van Gaza en ondanks het breed gedeelde vermoeden dat Israël het marinematerieel met kernwapens uitrust. Tsjechië, Slowakije en Groot-Brittannië verkochten wapens aan Sri Lanka terwijl daar een interne oorlog met de Tamil Tijgers woedde. De doorvoer van 20.000 Tsjechische vuurwapens via Rotterdam werd door Nederland geen strobreed in de weg gelegd.

Meerdere EU-lidstaten hebben vergunningen afgegeven voor de uitvoer van vuurwapens naar de VS en Latijns-Amerika, die vervolgens werden doorgesluisd naar bewapende groepen in Colombia. Ook zorgwekkend is de rol van Europese verschepers bij het transport van tanks vanuit Oekraïne naar Kenia, ondanks het feit dat tenminste één land (Duitsland) zich ervan bewust was dat dit materieel uiteindelijk voor Zuid-Soedan bestemd was.

Nederland levert wapens aan Venezuela, geavanceerde radar- en aanvalssystemen uit Hengelo. Het Nederlandse bedrijf Thales installeert die voor 320 miljoen euro op acht schepen die gekocht zijn door Venezuela. Sinds vorig jaar worden geen vergunningen meer verleend voor wapenexport naar dat land, maar Nederland heeft de lopende vergunningen wel verlengd.

An Vranckx, samensteller van het zwartboek, noemt de levering aan Venezuela een lelijke zaak. Het Gemeenschappelijke Standpunt van de EU eist dat wapendeals de regionale stabiliteit niet in gevaar mogen brengen. “Venezuela vaart echter openlijk een agressieve koers. Nederland is vaak een goede leerling, maar wanneer er veel geld te rapen valt, wegen de regels lichter”, zegt hij in dagblad Trouw.

Scheepswerf De Schelde in Vlissingen levert Marokko drie Sigma-fregatten, met elektronica van Thales. De order van 555 miljoen euro vormt maar een tiende van het boodschappenlijstje van het Marokkaanse leger om zijn materieel uit te breiden – deels betaald door Saoedi-Arabië. Een zware last op de begroting voor een land met een analfabetisme van bijna 50 procent, dat slecht scoort als het gaat om mensenrechten.

Daarmee is verkoop van wapens aan Marokko in strijd met de EU-criteria. Vranckx: “De richtlijnen schrijven voor dat militaire aankopen sociaal-economische ontwikkeling niet mogen verdrukken. Alles wijst erop dat dit in Marokko wel het geval is. Nederland heeft zich ingespannen om het allerduurste spul te slijten. En dat in een land dat de Westelijke Sahara bezet en bovendien verwikkeld is in een wapenwedloop met de buurlanden.”

“De Europese Unie moet serieuzer werk maken van het wapenexportbeleid, en zorgen dat wapens niet in verkeerde handen vallen”, zegt Frank Slijper van de Campagne tegen Wapenhandel (CtW), een van de auteurs van het zwartboek. “Ook als er economische belangen in het spel zijn, mogen mensenrechten en vrede en veiligheid niet genegeerd worden.”

(www.ravagedigitaal.org / 23.10.2012)